Arch.Uth Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Arch.Uth UTH.gr English
ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΟΝΤΕΡΝΑΣ ΤΕΧΝΗΣ
ΘΚ0618, ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗ, ΕΙΔΙΚΟΥ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ, ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ
Υποχρεωτικό στο 6ο εξαμ., ECTS: 4
Διδασκαλία στα Ελληνικά, Μη διαθέσιμο σε φοιτητές ERASMUS
Γνωστικά Πεδία (Οδηγία 2005/36/ΕΚ): Ιστορία και Θεωρία, Καλές Τέχνες.
Γενικές ικανότητες (βάσει παραρτήματος διπλώματος): Αυτόνομη εργασία, Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον, Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών, Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα, Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου, Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής, Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.

 

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

[Γνώση, Κατανόηση]

Το μάθημα προσφέρει μια ανασκόπηση της εξέλιξης και διαμόρφωσης των εικαστικών τεχνών από το 1900 έως τις μέρες μας. Πέρα από την παρουσίαση των σημαντικότερων κινημάτων του μοντερνισμού και του μεταμοντερνισμού, τα έργα τέχνης μελετώνται κυρίως μέσα από την ιστορία των εκθέσεων και την επιμελητική πρακτική, ώστε να γίνει αντιληπτή η σημασία του πλαισίου (context) στη σύλληψη, παρουσίαση, ερμηνεία και κριτική προσέγγιση των καλ-λιτεχνικών μορφών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα κινήματα εκείνα (φουτουρισμός, Μπάου-χαους, σουρεαλισμός, κονστρουκτιβισμός, ποπ αρτ, μεταμινιμαλισμός) που ανέπτυξαν μια ιδιαίτερη σχέση με την πόλη και την αρχιτεκτονική.

Το μάθημα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις τάσεις που διαμόρφωσαν τις καλλιτεχνικές πρακτικές της τελευταίας εικοσαετίας, στην ανάλυση της υφολογικής ετερογένειας που χαρακτηρίζει όλο και περισσότερο το διεθνές εικαστικό τοπίο, καθώς και σε μια σειρά από προτεινόμενα μοντέλα δράσης και ταυτότητας (ο καλλιτέχνης ως εθνογράφος, αρχειοθέτης, διαμεσολαβη-τής και αρχαιολόγος).

Απώτερος στόχος του μαθήματος είναι να φέρει τους φοιτητές σε επαφή με τις εξελίξεις στον χώρο της μοντέρνας και της σύγχρονης τέχνης, προκειμένου να μπορέσουν να κατανοήσουν όχι μόνο την αισθητική πράξη αλλά και τον λόγο (discourse) που παράγεται και πλαισιώνει τη δημιουργία ενός έργου τέχνης. Παράλληλα το μάθημα στοχεύει στην καλλιέργεια της κρι-τικής σκέψης των φοιτητών πάνω στα μεθοδολογικά σχήματα και εργαλεία ανάγνωσης που αναπτύχθηκαν στο χώρο της μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης προκειμένου να τα εντάξουν στη δική τους αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική πρακτική.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Η δομή του μαθήματος βασίζεται στην διαδοχική "ένθεση" γεγονότων, διαλέξεων, παρεμβάσεων, βιβλιογραφικών αστερισμών, αναλύσεων και εννοιών, κατ’ αναλογία του τρόπου με τον οποίο συγκροτήθηκε και η ίδια η Μοντέρνα Τέχνη.

Η διαδικασία βασίζεται σε δύο αλληλοσχετιζόμενα μεθοδολογικά σχήματα: στο μοντάζ και στον άτλαντα: Το μοντάζ δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε μια διαλεκτική γνώση του δυτικού πολιτισμού και σε μια επανεγγραφή της νεωτερικότητας. Πρόκειται, εν ολίγοις, για μια στρατηγική που δεν είναι μόνο εκθεσιακή ή αισθητική αλλά γενεαλογική και επιστημολογική. Από την άλλη, ο άτλαντας, προτείνεται ως μια οπτική μορφή γνώσης με συγκριτικό χαρακτήρα, η οποία τοποθετείται με εναλλακτικό τρόπο απέναντι στην διαδεδομένη προβληματική και στις αντιφάσεις του αρχείου.

Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων οι φοιτητές καλούνται να συμμετέχουν αποκωδικοποιώντας και ανασυστήνοντας οι ίδιοι ορισμένες από τις υπό συζήτηση έννοιες, με σκοπό τη σύνταξη ενός "Ατελούς Λεξικού", που συμπληρώνεται και  εμπλουτίζεται συνεχώς.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Κάθε φοιτητής παρουσιάζει και παραδίδει την ημέρα των εξετάσεων (α) σε έντυπη και, (β) σε ψηφιακή ηλεκτρονική μορφή (με την αποστολή στη σχετική ηλεκτρονική διεύθυνση του μαθήματος), ένα σελιδοποιημένο Τεύχος στο οποίο αναπτύσσεται μία από τις έννοιες που συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια των μαθημάτων.

Πιο συγκεκριμένα το Τεύχος αυτό περιλαμβάνει:

1.      Εξώφυλλο, στο οποίο αναγράφεται ο τίτλος και η έννοια που εξετάζεται.

2.      Περίληψη: Μια σύντομη περίληψη της έρευνας (από 100 έως 150 λέξεις).

3.      Πίνακας περιεχομένων.

4.      Συγγραφή ενός δοκιμίου (paper) 1.500 λέξεων (έως 3.000 λέξεις) γύρω από τη σχετική έννοια –key word που επιλέγει κάθε φοιτητής.

5.      Συνοδευτικός Άτλαντας Εικόνων ο οποίος έχει τη μορφή ενός Οπτικού Δοκιμίου (Visual Essay) το οποίο εικονογραφεί την ίδια έννοια.

6.      Σύνταξη Βιβλιογραφίας 

7.      Αναλυτικός κατάλογος και πηγές των εικόνων.

8.      Οπισθόφυλλο.

Αξιολόγηση:

·        Συμμετοχή στο μάθημα: 30%

·        Ανταπόκριση με λήμματα στο blog του μαθήματος:

·        Ενδιάμεσα σύντομα δοκίμια (midterm essays): 30%

·        Τελικό Τεύχος (Final paper): 40%

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Altshuler, Bruce., Salon to Biennial: 1863-1959, volume 1: Exhibitions That Made Art History, Phaidon Press, Λονδίνο 2008
  • Altshuler, Bruce., Biennials and Beyond: 1962-2002, volume 2: Exhibitions That Made Art History, Phaidon Press, Λονδίνο 2012
  • Bezzola, Tobia & Kurzmeyer, Roman (επιμ.), Harald Szeemann with by through because towards despite, Catalogue of all Exhibitions 1957–2005, Edition Voldemeer, 2007
  • Bourriaud, Nicolas., Relational Aesthetics, les presses du reel, 2002
  • Crow, Thomas., Modern Art in the Common Culture, Yale University Press, Νιου Χέιβεν και Λονδίνο 1996
  • Crow, Thomas., The Rise of the Sixties, Laurence King Publishing, Λονδίνο 2004
  • Foster, Hal., Krauss, Rosalind., Bois, Yve-Alain., Buchloh, Benjamin., Η τέχνη από το 1900: Μοντερνισμός, Αντιμοντερνισμός, Μεταμοντερνισμός, μτφρ. Ιουλία Τσολακίδου, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2007
  • Foster, Hal., The Return of the Real, MIT Press, Κέμπριτζ, Μασαχουσέτη και Λονδίνο 1996
  • Greenberg, R., B. W. Ferguson, S. Nairne, eds., Thinking about Exhibitions, Routledge, Λονδίνο 1996
  • Krauss, Rosalind., The Originality of the Avant-Garde and Other Modernist Myths, MIT Press, Κέμπριτζ, Μασαχουσέτη και Λονδίνο, 1986
  • Krauss, Rosalind., Α Voyage on the North Sea. Art in the Age of the Post-Medium Condition, Thames & Hudson, Λονδίνο 1999
  • Obrist, Hans Ulrich, A Brief History of Curating, JRP Ringier & Les Presses Du Réel, 2008
  • O'Doherty, B., Inside the White Cube: The Ideology of the Gallery Space, University of California Press, 1976

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Altshuler, Bruce., Salon to Biennial: 1863-1959, volume 1: Exhibitions That Made Art History, Phaidon Press, Λονδίνο 2008

Altshuler, Bruce., Biennials and Beyond: 1962-2002, volume 2: Exhibitions That Made Art History, Phaidon Press, Λονδίνο 2012

Argyropoulou, Nadja, Tzirtzilakis, Yorgos, Hell As Pavilion, Palais de Tokyo, Kastaniotis Editions, Paris, Athens 2013.

Bezzola, Tobia & Kurzmeyer, Roman (επιμ.), Harald Szeemann with by through because towards despite, Catalogue of all Exhibitions 1957–2005, Edition Voldemeer, 2007

Bourriaud, Nicolas., Relational Aesthetics, les presses du reel, 2002

Buchloh, Benjamin, “Gerhard Richter's "Atlas": The Anomic Archive”, October Vol. 88 (Spring, 1999), pp. 117-145

Crow, Thomas., Modern Art in the Common Culture, Yale University Press, Νιου Χέιβεν και Λονδίνο 1996

Crow, Thomas., The Rise of the Sixties, Laurence King Publishing, Λονδίνο 2004

De Rosa, Nicoletta, Kosmadaki, Polina, Pasini, Alessandro, Piantini, Tomaso, Tzirtzilakis, Yorgos, Ametria, Based on an idea of Roberto Cuoghi, DESTE Publications, 2018

Foster, Hal., “An Archival Impulse“, October, Vol. 110 (Fall 2004), p.3-22

Foster, Hal., Krauss, Rosalind., Bois, Yve-Alain., Buchloh, Benjamin., Η τέχνη από το 1900: Μοντερνισμός, Αντιμοντερνισμός, Μεταμοντερνισμός, μτφρ. Ιουλία Τσολακίδου, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2007

Foster, Hal., The Return of the Real, MIT Press, Κέμπριτζ, Μασαχουσέτη και Λονδίνο 1996

Greenberg, R., B. W. Ferguson, S. Nairne, eds., Thinking about Exhibitions, Routledge, Λονδίνο 1996

Holmes, Brooke, Marta, Karen (επιμ.), Liquid Antiquity, DESTE Publications, Athens 2017

Krauss, Rosalind., The Originality of the Avant-Garde and Other Modernist Myths, MIT Press, Κέμπριτζ, Μασαχουσέτη και Λονδίνο, 1986

Krauss, Rosalind., Α Voyage on the North Sea. Art in the Age of the Post-Medium Condition, Thames & Hudson, Λονδίνο 1999

Obrist, Hans Ulrich, A Brief History of Curating, JRP Ringier & Les Presses Du Réel, 2008

O'Doherty, B., Inside the White Cube: The Ideology of the Gallery Space, Uni-versity of California Press, 1976

Γκόντφρεϋ, Τόνυ., Εννοιολογική Τέχνη, Καστανιώτης, Αθήνα 2001

Δασκαλοθανάσης, Νίκος (επιμ.), Από τη μινιμαλιστική στην εννοιολογική τέ-χνη: Μια κριτική ανθολογία, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, Αθήνα 2006

Δασκαλοθανάσης, Νίκος., Restitutions. 14 κείμενα ιστορίας της τέχνης, Futura, Αθήνα 2015

Μαρίνος, Χριστόφορος (επιμ.), Το έργο της επιμέλειας, AICAHellas, Αθήνα 2011

Groys, Boris., Art in the Age of Biopolitics: From Artwork to Art Documenta-tion, Documenta 11_Platform5: Exhibition Catalogue, 2002

Σταυρακάκης, Γιάννης και Σταφυλάκης Κωστής (επιμ.), Το πολιτικό στη σύγχρονη τέχνη, Εκκρεμές, Αθήνα 2008

Τζιρτζιλάκης, Γιώργoς, (επιμ.), Π+Π=Δ: Νέα Τέχνη από τις δεκαετίες του ’70 και ’80. Επιλογές από τον «Δεσμό», Futura-Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, Αθήνα 2001

Τζιρτζιλάκης, Γιώργος, Υπο-νεωτερικότητα και εργασία του πένθους. Η επή-ρεια της κρίσης στη σύγχρονη ελληνική κουλτούρα, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2014.

Warburg, Aby, Écrits II L’Atlas Mnémosyne Avec un essai de Roland Recht, éditeur  Atelier de l’écarquillé, Paris 2012

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ

https://hismodart.wixsite.com/lexicon