Arch.Uth Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Arch.Uth UTH.gr English
UN/BLOCK
ΑΣ1303, ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ, ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
Επιλογής στο εξαμ. 5, 7, 9, ECTS: 3
Διδασκαλία στα Ελληνικά, Διαθέσιμο σε φοιτητές ERASMUS κατόπιν συνεννόησης
Γνωστικά Πεδία (Οδηγία 2005/36/ΕΚ): , Αρχιτεκτονική Σύνθεση/Δημιουργία, Πολεοδομικός Σχεδιασμός, Ένταξη στο Δομημένο Περιβάλλον, Κοινωνική Διάσταση του Σχεδιασμού, Οργάνωση Προμελέτης.
Γενικές ικανότητες (βάσει παραρτήματος διπλώματος): Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών, Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις, Λήψη αποφάσεων, Αυτόνομη εργασία, Ομαδική εργασία, Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.

 

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

[Γνώση, Κατανόηση, Εφαρμογή, Ανάλυση, Σύνθεση, Αξιολόγηση]

Στόχος του μαθήματος είναι η κριτική επανεκτίμηση του οικοδομικού τερτραγώνου (cityblock) ως  μοναδιαίου δομικού στοιχείου (buildingblock) της πόλης τόσο μέσω αναλυτικών προσεγγίσεων (καταγραφή, παρατήρηση, σύγκριση, ταξινόμηση, ερμηνεία) όσο και συνθετικών παρεμβάσεων (ογκοπλαστικές, προγραμματικές, τυπολογικές).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Το οικοδομικό τετράγωνο στην ελληνική πόλη και ιδιαίτερα στις πυκνές περιοχές των αστικών κέντρων έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

1. Είναι σχετικά μικρό με αποτέλεσμα ο υπαίθριος χώρος στο κέντρο του να περιορίζεται στις απολύτως απαραίτητες διαστάσεις για το σκοπό του στοιχειώδους φωτισμού και αερισμού των κτιρίων.

2.  Έχει επιβιώσει τόσο διαφορετικών συνθηκών ως προς τη δημιουργία του (διαφορετικές νομοθεσίες για το ύψος, το ιδεατό στερεό, την κάλυψη και τη διατήρηση, εποχές έντονης οικονομικής ακμής και παρακμής) ώστε να αποτελείται από μέρη ετερόκλητα ως προς το ύψος και την κορυφογραμμή, το ύφος, τα υλικά και την ποιότητα κατασκευής.

3. Τέλος, η γενεσιουργός χρηματοδοτική συνθήκη του, η αντιπαροχή, το έχει προικίσει με μια πολυδιασπασμένη ιδιοκτησία η οποία, με το πέρασμα των γενεών και την περαιτέρω κληρονομική διάσπαση της, έχει καταστεί σχεδόν παραλυτική για τις πιο στοιχειώδεις αποφάσεις για επεμβάσεις, επισκευές και ακόμα περισσότερο για κατεδαφίσεις και ανοικοδομήσεις σε επίπεδο κτιρίου.

Όλα αυτά στοιχειοθετούν μια συνθήκη όπου η πόλη σε μεγάλο βαθμό παύει να αποτελείται από μια συντεταγμένη παράταξη ανεξάρτητων αυτόνομων αλλά και ισόνομων  κτιρίων τα οποία συγκροτούν τα οικοδομικά τετράγωνα. Οτιδήποτε συμβάλει στην παρατακτική αυτή λογική είναι σε κρίση: Ετερόκλητα ως προς την κατασκευή το ύφος και τις διαστάσεις κτίρια συντήκονται γύρω από ελάχιστα κενά μορφώνοντας ασυνεχείς αντιφατικές και πολύπλοκες συγκροτήσεις τετραγώνων, ενώ τα σύνολα αυτά μοιάζουν παγιωμένα εξαιτίας της γεωμετρικά αυξανόμενης στο χρόνο πολυδιάσπασης της ιδιοκτησίας και κατά συνέπεια της κατάρρευσης της πιθανότητας αποφάσεων σε επίπεδο κτιρίου. Απ’ τη μια δηλαδή τείνουμε να μεταφέρουμε την προσοχή μας από το κτίριο στο τετράγωνο, να επανεστιάσουμε σ΄αυτό ως μοναδιαίο αντικείμενο, μια ετρόκλητη, ασυνεχή, διαβρωμένη συσσωμάτωση κάποτε διακριτών τμημάτων. Από την άλλη καθίσταται προβληματικό να αποδώσουμε σ’ αυτό ένα βαθμό αυτονομίας τη στιγμή που οι δυνατότητες επεμβάσεων μας μοιάζουν να συρρικνώνονται σε κλίμακα και τα πεδία των παρεμβάσεών μας διασπώνται στα επιμέρους συστατικά – ορόφους,  διαμερίσματα, ακόμα και δωμάτια.

Αυτά αποτελούν μια διπλή μετατόπιση του αντικειμένου της αστικής αρχιτεκτονικής: απ’ τη μια σε μια αναγκαστική διεύρυνση, την αναμέτρηση με στερεοποιημένα ετερόκλητα σύνολα – τετράγωνα blocks, απ’ την άλλη σε μια συρρίκνωση που καθρεφτίζεται στην ανανεωμένη επικαιρότητα ολοένα μικρότερων κλιμάκων, από το διαμέρισμα στο δωμάτιο, στο έπιπλο, ως το αντικείμενο, το ένδυμα ακόμα και τις άυλες εκφάνσεις της υποκειμενικότητας – συμπεριφορές, επικοινωνία.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η κάθε ομάδα σπουδαστών θα μελετήσει και θα επεξεργαστεί κατ’ αρχήν υπαρκτά και συγκεκριμένα τετράγωνα της ελληνικής πόλης. Στη συνέχεια, με βάση την έρευνά αυτή, θα διαμορφώσει προτάσεις οι οποίες θα κληθούν να συνυπάρξουν, αντιπαρατεθούν, συνδεθούν, με τις προτάσεις των υπολοίπων ομάδων του μαθήματος προσομοιώνοντας μια πιθανή ανάδυση νέων αστικών μορφωμάτων και συσχετισμών ως συλλογικό αποτέλεσμα διεργασιών μιας πληθώρας αποφάσεων σε επίπεδο φυσικού σχεδιασμού.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Landscapes of modernisation. Greek Architecture 1960s and 1990s, Yannis Aesopos, Yorgos

Simeoforidis, editors Metapolis press, Athens 1999

Contemporary Greek City, Yorgos Simeoforidis Yannis Aesopos, , editors Metapolis press, Athens 2001

Delirious New York: A Retroactive Manifesto of Manhattan, Rem Koolhas, Academy Editions, London, 1978; republished, The Monacelli Press, 1994

S,M,L,XL, Rem Koolhas, Bruce Mau, Hans Werlemann, The Monacelli Press, 1998

Superstudio: Life without Objects, Peter Lang, William Menking, Skira Ediore, 2003

Beyond Architecture: Imaginative Buildings and Fictional Cities, Lukas Feireiss, Die Gestalten Verlag; illustrated edition edition, 2009 

http://www.megastructure-reloaded.org/en/intro/