Στο κέντρο των Τρικάλων βρίσκεται το κτίριο που στεγάζει την Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων, ένα δημόσιο κτήριο που με τα χρόνια έχει εμφανίσει προβλήματα και αντιδράσεις από κατοίκους και επισκέπτες της πόλης. Ενώ έχουν γίνει προσπάθειες αναζωογόνησης του υπάρχοντος κτιρίου, αυτές δεν θεωρούνται επιτυχείς. Στην παρούσα διπλωματική εργασία, προτείνουμε την επανάχρηση του φέροντα οργανισμού του κτιρίου πραγματοποιώντας επεμβάσεις όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο και την αναδιαμόρφωση των χώρων εντός του, ενώ ταυτόχρονα εισάγουμε μία νέα προγραμματική ταυτότητα, όπου η δομή δεν προορίζεται εξ ολοκλήρου για τις διοικητικές λειτουργίες της νομαρχίας, αλλά επαναφέρει την μνήμη της παλιάς αγοράς και τις εμπορικές δραστηριότητες που εξελίσσονταν εντός και γύρω από αυτήν, αποσκοπώντας στην δημιουργία ενός κέντρου αφιερωμένου σε δράσεις για τους ανθρώπους, οι οποίες λείπουν από την γύρω περιοχή. Το κτίριο με τις νέες επεμβάσεις ανοίγει προς το κοινό, με μεγάλη έμφαση στις λειτουργίες που εμφανίζονται στα εκμεταλλευόμενα δώματα, όπως μικρό γήπεδο πολλαπλών χρήσεων για αθλητικές δραστηριότητες, χώροι ευεξίας ή προβολή ταινιών. Κύριες σχεδιαστικές αρχές είναι η δημιουργία διαφορετικών επιπέδων, αύξηση των δημόσιων χώρων, εύκολη προσβασιμότητα για όλους και δημιουργία διαδρομών, ενώ γίνεται προσπάθεια ανάδειξης των διαπλεκόμενων χρήσεων, με ένα μέρος του κτιρίου να αφιερώνεται στην εργασία και το υπόλοιπο στην ψυχαγωγία, εντείνοντας την διαφορετικότητα των δύο ταυτοτήτων και εξασφαλίζοντας την διατήρηση της ζωής πάνω σε αυτό ακόμη και μετά το πέρας του εργάσιμου ωραρίου.
Λέξεις κλειδιά: προγραμματική ταυτότητα, αναψυχή, εργασία, δημόσιες χρήσεις, δώματα
Επιβλέπων: Πανηγύρης Κωστής
Αριθμός Αναφοράς: 1103
Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά τον σχεδιασμό και την αρχιτεκτονική επέκταση του Οινοποιείου Παναγιωτίδη στην Κερασιά Νέας Μηχανιώνας, με σκοπό τη δημιουργία ενός σύγχρονου οινοποιείου που να συνδυάζει παραγωγή, φιλοξενία και οινοτουριστική εμπειρία. Η τοποθεσία χαρακτηρίζεται από εύφορα αμπελοτόπια, ήπιες κλίσεις και μεσογειακό μικροκλίμα, ενώ η γειτνίαση με τον Θερμαϊκό κόλπο προσφέρει ιδανικές συνθήκες για αμπελουργία και τουριστική προσβασιμότητα. Το υφιστάμενο κτίσμα, μικρής κλίμακας και οικιστικού χαρακτήρα, δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου, επισκέψιμου οινοποιείου· για τον λόγο αυτό προτείνεται η κατεδάφισή του και η δημιουργία νέας υποσκαφης κατασκευής. Η αρχιτεκτονική πρόταση διαμορφώνεται ως ενιαίο υποσκαφο κτίριο, πλήρως ενταγμένο στο φυσικό ανάγλυφο. Η φυτεμένη στέγη λειτουργεί ως φυσική συνέχεια του τοπίου και μιμείται τις γραμμές των αμπελώνων, προσφέροντας βιοκλιματικά οφέλη, φυσική θερμομόνωση και σταθερές συνθήκες για την ωρίμανση του κρασιού. Οι ξύλινες και διάτρητες κατασκευές φιλτράρουν το φως, δημιουργώντας ποιοτικούς χώρους φιλοξενίας και γευσιγνωσίας. Με τη συμβολική σύνδεση του κτιρίου με τη γη, το έργο αναδεικνύει την αλληλεξάρτηση ανάμεσα στην παραγωγή κρασιού, το τοπίο και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής. Η νέα υποσκαφη δομή επιτυγχάνει ισορροπία μεταξύ λειτουργικότητας, βιωσιμότητας και αισθητικής, προσφέροντας έναν εμβληματικό χώρο οινοτουρισμού που αναβαθμίζει την τοπική αμπελουργική παράδοση και ενισχύει την εμπειρία του επισκέπτη.
Επιβλέπουσα: Βυζοβίτη Σοφία
Αριθμός Αναφοράς: 1175
Σκοπό εκπόνησης της συγκεκριμένης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η μελέτη διαχείρισης και σχεδιασμού των δημοσίων ή κοινωφελών ακινήτων στην Ελλάδα. Το πλήθος των κενών κτήριών αλλά και των ανεκμετάλλευτων δημοσιών χώρων αποτέλεσε αφορμή της ερευνάς, υστέρα από σχετική καταγραφή που πραγματοποιήθηκε στο ερευνητικό μας θέμα και ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2025. Η παρούσα διπλωματική μελετά τον σχεδιασμό και την διαχείριση του οικοπέδου των Λουτρών Θέρμης που ανήκει στον Δήμο Θεσσαλονίκης. Το οικόπεδο περιλαμβάνει μια σειρά από κενά κτήρια καθώς στέγαζε λουτρικές υποδομές έως το 2008. Η πρόταση βασίζεται στην διαχείριση του βασιζόμενοι σε νομικές μορφές κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας και την κοινωνία των πολιτών. Προγραμματικά προτείνεται η σταδιακή ενεργοποίηση της συνολικότερης έκτασης που καταλαμβάνει εμβαδόν 500 στρεμμάτων σε ένα ιδιαίτερο πευκοφυτεμένο άλσος. Στην πρώτη φάση του σχεδιασμού μελετάτε ο τρόπος παραγωγής και σχεδιασμού συλλογικής μορφής κατοικίας με αφορμή τη στεγαστική κρίση που καταγράφεται διεθνώς τα τελευταία χρόνια.
Σαν συνέχεια του συγκεκριμένου ερωτήματος και της προσωπικής επαφής με πρωτοβουλίες πολιτών της πόλης και της τοπικής κοινότητας, προτείνουμε την επαναλειτουργία μερικών από τα υφιστάμενα κτήρια μέσω της ένταξης προγραμμάτων που πλαισιώνονται από τον κύκλο της τροφής. Στην τελευταία φάση σχεδιασμού της εργασίας και με αφορμή τις ιαματικές πηγές που υπάρχουν στην έκταση του οικοπέδου, αναλύονται τρόποι ενσωμάτωσης και συμπερίληψης διαφορετικών ομάδων ατόμων με σκοπό τη θεραπεία και τη χαλάρωση.
Επιβλέποντες: Μητρούλιας Γεώργιος, Φωκαΐδης Πέτρος
Αριθμός Αναφοράς: 1131
Η έννοια της ευέλικτης κάτοψης αναδεικνύεται ως μία σύγχρονη αρχιτεκτονική προσέγγιση που προσφέρει αποτελεσματικές λύσεις σε ποικίλες προκλήσεις του αστικού και οικιστικού περιβάλλοντος. Η αυξανόμενη τάση για περιορισμό του εμβαδού των κατοικιών και η συνακόλουθη έλλειψη επαρκούς χώρου, σε συνδυασμό με την ανάγκη για δυναμική αναπροσαρμογή και προσαρμοστικότητα των εσωτερικών χώρων, καθιστούν την ευελιξία στον σχεδιασμό των κατόψεων κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα και τη λειτουργικότητα των σύγχρονων κατοικιών.
Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη μελέτη και την αρχιτεκτονική εφαρμογή της έννοιας της ευέλικτης κάτοψης, καθώς και της ευέλικτης όψης. Πρωταρχικός στόχος είναι η διερεύνηση σχεδιαστικών στρατηγικών που επιτρέπουν την προσαρμοστικότητα των κατοικιών στις διαφοροποιημένες και διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες των χρηστών. Οι ανάγκες αυτές μπορεί να σχετίζονται είτε με τη δυναμική εξέλιξη της σύνθεσης του νοικοκυριού είτε με τις φάσεις του κύκλου ζωής των κατοίκων.
Η περιοχή μελέτης εντοπίζεται στην ανατολική πλευρά της Θεσσαλονίκης, και πιο συγκεκριμένα στην Πυλαία, εντός του οικιστικού ιστού των Κωνσταντινουπολίτικων. Πρόκειται για μια αστική γειτονιά που διατηρεί χαρακτηριστικά προαστιακού περιβάλλοντος, χωρίς να αποκόπτεται χωρικά ή λειτουργικά από τον κεντρικό ιστό της πόλης. Βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με την Τούμπα και απέχει μόλις τριάντα λεπτά από το κέντρο της Θεσσαλονίκης με τα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται από εκτεταμένους υπαίθριους χώρους και αθλητικές εγκαταστάσεις, ενώ οι σχέσεις γειτνίασης μεταξύ των κατοίκων διατηρούν έντονο τον κοινωνικό τους χαρακτήρα. Η καθημερινή αλληλεπίδραση μεταξύ των ενοίκων δημιουργεί την αίσθηση ενός “αστικού χωριού”, όπου ο κοινοτικός ιστός παραμένει ενεργός και βιωματικός, παρά τη γεωγραφική εγγύτητα με τον αστικό πυρήνα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση της διπλωματικής εργασίας επιδιώκει να ενισχύσει και να διατηρήσει αυτές τις τοπικές σχέσεις γειτνίασης μέσω της ανάπτυξης ενός συγκροτήματος κατοικιών που υιοθετεί τη στρατηγική “Χαμηλή-δόμηση, Υψηλή-πυκνότητα” (Low-rise, High-density). Ο σχεδιασμός βασίζεται στη δημιουργία κοινόχρηστων αυλών και κήπων, οι οποίοι λειτουργούν ως επεκτάσεις του ιδιωτικού χώρου, προσφέροντας στους κατοίκους τη δυνατότητα συλλογικής χρήσης και διαμόρφωσης, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες και επιθυμίες τους.
Κατ’ επέκταση, η έννοια της ευελιξίας δεν περιορίζεται μόνο στην αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων, αλλά επεκτείνεται και στον σχεδιασμό των υπαίθριων κοινοχρήστων, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα του αστικού ιστού και τη δυναμική των κοινωνικών σχέσεων που τον συγκροτούν.
Επιβλέπων: Μητρούλιας Γεώργιος
Αριθμός Αναφοράς: 1141
Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την ανάπτυξη βιοφιλικών στρατηγικών διαχείρισης αστικών υδάτων στον Βόλο, μέσω της αξιοποίησης των χειμάρρων Άναυρου και Κραυσίδωνα ως καταλυτικών στοιχείων αστικής αναγέννησης. Αφορμή για την έρευνα αποτέλεσαν οι καταστροφικές πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023, που ανέδειξαν την ευπάθεια του αστικού ιστού απέναντι στα ακραία κλιματικά φαινόμενα και την αδυναμία των παραδοσιακών συστημάτων αποχέτευσης.
Η προτεινόμενη μεθοδολογική προσέγγιση υπερβαίνει τη συμβατική άμυνα έναντι του νερού και αναπτύσσει στρατηγικές συμβίωσης μέσω της δημιουργικής ενσωμάτωσης του υδάτινου στοιχείου στην αστική δομή. Κεντρικός άξονας της πρότασης είναι η δημιουργία ενός δικτύου "flood rooms" - προγραμματισμένων χώρων πλημμύρας που λειτουργούν ως πλατείες και πάρκα κατά μήκος των χειμάρρων, ενεργοποιούμενα σε περιόδους υψηλών υδάτων.
Οι κοίτες των χειμάρρων μετασχηματίζονται σε γραμμικά αστικά πάρκα με εμπλουτισμένη βιοποικιλότητα και προσβάσιμες διαδρομές, ενώ ο ποδηλατόδρομος της Ρήγα Φεραίου εξελίσσεται σε πράσινο άξονα σύνδεσης με απορροφητικά παρτέρια. Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει την ανάδειξη ενός βιώσιμου και ανθεκτικού μοντέλου αστικού σχεδιασμού, όπου το νερό γίνεται καταλύτης περιβαλλοντικής αναζωογόνησης, κοινωνικής συνοχής και ποιοτικής καθημερινής ζωής.
Μέσα από τη “χορεία” του νερού ως φυσική ροή και κίνηση στον χώρο, η εργασία προτείνει μια νέα αστική αφήγηση συνυφασμένη με τη δυναμική του φυσικού τοπίου, όπου το νερό δεν αποκλείεται αλλά συμβιώνει αρμονικά με την πόλη.
Επιβλέποντες: Βυζοβίτη Σοφία, Κουζούπη Ασπασία
Αριθμός Αναφοράς: 1165
Σε μια καταγραφή αυξανόμενων κρουσμάτων φυσικών καταστροφών και ανθρωπιστικής κρίσης, εμφανίζεται η ανάγκη σύστασης μια ομάδας εθελοντών αλληλέγγυων που θα εμφανίζονται σε δεύτερο χρόνο, ανακουφίζοντας τους άμεσους διασώστες και συντηρώντας τους πληγέντες, με σιτιστική, φαρμακευτική και ψυχολογική καλύψη, η τελευταία μέσω της προσθήκης του θεάτρου του δρόμου. Η έρευνα ξεκινάει από την περιοχή της Θεσσαλίας, που μαστίζεται από πλημμυρικά φαινόμενα, δείχνοντας την επιταχυνόμενη κλιματική καταστροφή. Βρίσκει αντιστοιχίες στην πορεία των σωμάτων εθελοντών με τους περιπλανώμενους θεατρικούς θιάσους, για να συνδυάσει τελικά τις πρακτικές διαμονής τους, τόσο ώστε να εμπλουτίσει και ανανεώσει τους μηχανισμούς μετακίνησής τους και προσφοράς βοήθειας, να προσθέσει στις υπηρεσίες τους την ψυχική τόνωση, μέσα από την συλλογικό σχεδιασμό και επανάχρηση, την θεατρική γλώσσα, που υπήρξε το μόνο πολιτιστικό στοιχείο που επιβίωνε στις πιο δύσκολες καταστάσεις, και τέλος να δημιουργήσει ένα δίκτυο επικοινωνίας και ενότητας μεταξύ των εθελοντών, και των πληγέντων κάθε μιας περιοχής, Στην παρούσα εργασία, αναλύεται η περιοχή του Πηλίου και ειδικότερα το χωριό των Κάτω Λεχωνίων, που πλημμύρισε εις διπλούν τον Σεπτέμβριο του 2022, για τις ανάγκες της ομάδας των εθελοντών, η πρόταση περιλαμβάνει τα επανασχεδιασμένα βαν μεταφοράς των εθελοντών, μαζί με τον εξοπλισμό τους, μια τροχοφόρα κατασκευή διανομής αγαθών και συλλογής απορριμμάτων, και μια σειρά αντικειμένων, αποτέλεσμα του συνεργατισμού σχεδιασμού και μεταποίησης των εθελοντών με τους κατοίκους, που έχουν ως στόχο την χρήση τους μέσα στα θεατρικά έργα που θα παρουσιαστούν. Οι αλληλέγγυοι συναντούν τα βαλκανικά μπουλούκια και το διεθνές θέατρο του Ήλιου, χρησιμοποιώντας μηχανισμούς και συστήματα οργάνωσης των θιάσων, για να δημιουργήσουν αυτήν την ξεχωριστή ομάδα.
Επιβλέποντες: Φωκαΐδης Πέτρος, Γαβρήλου Έβελυν
Αριθμός Αναφοράς: 1104
Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την ανέγερση ενός Κέντρου Αποτέφρωσης Νεκρών στην περιοχή της τεχνητής λίμνης Πολυφύτου Κοζάνης. Το τοπίο της λίμνης αποτελεί ισχυρό αρχιτεκτονικό υπόβαθρο για χώρους μνήμης και περισυλλογής, καθώς με τον γαλήνιο χαρακτήρα και τον έντονο συμβολισμό του νερού ως στοιχείου μετάβασης και καθαρμού ενισχύει την τελετουργική διάσταση της καύσης. Στόχος της αρχιτεκτονικής μελέτης είναι η δημιουργία ενός χώρου που συνδυάζει τις αρχιτεκτονικές απαιτήσεις για την αποτελεσματική και ασφαλή λειτουργία της αποτέφρωσης με την ανάγκη για μια ήρεμη, κατανυκτική ατμόσφαιρα για τους συγγενείς και επισκέπτες.
Επιβλέπων: Καναρέλης Θεοκλής
Αριθμός Αναφοράς: 1177
Η παρούσα εργασία αφορά την αρχιτεκτονική ανάπλαση των παλαιών λουτρών της Θέρμης, στοχεύοντας στη δημιουργία ενός σύγχρονου Κέντρου Θερμαλισμού που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του σημερινού ανθρώπου για ευεξία, ηρεμία και πνευματική ανάταση. Η ιστορική έρευνα παρέχει το πλαίσιο κατανόησης της διαχρονικής σημασίας των λουτρών στην Ελλάδα, από την αρχαιότητα έως την οθωμανική περίοδο, αναδεικνύοντας τη θεραπευτική, κοινωνική και πολιτιστική τους διάσταση.
Hαρχιτεκτονική πρόταση βασίζεται σε μια σύγχρονη, μονολιθική και αφαιρετική σχεδιαστική γλώσσα. Η απόφαση μη διατήρησης των υφιστάμενων κτισμάτων, λόγω των σημαντικών φθορών και της έλλειψης διατηρητέας αξίας, οδηγεί σε μια νέα ερμηνευτική προσέγγιση. Η πρόταση συνδυάζει μορφολογικά στοιχεία των ιστορικών λουτρών με σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία θερμαλισμού.
Το νέο κέντρο αποτελείται από δώδεκα αυτόνομα αλλά συνεργαζόμενα κτίρια, με επίκεντρο την εμπειρία του χρήστη. Κεντρικό στοιχείο αποτελεί το ΚΤ.1, ένα εκτεταμένο συγκρότημα που εισάγει τον επισκέπτη σε μια εμπειρία σταδιακής αποφόρτισης μέσω χώρων υποδοχής, ιατρικού ελέγχου, βοτανικού κήπου και θεραπευτικών λουτρών. Το ΚΤ.2 αποτελεί τον πυρήνα της εμπειρίας, με μια εσωτερική πισίνα που προσεγγίζεται μέσω κατακόμβων, δημιουργώντας μια συμβολική πορεία από το σκοτάδι προς το φως και προσφέροντας ποικίλες βιωματικές επιλογές, όπως υδρομασάζ και δωμάτια χαλάρωσης.
Το ΚΤ.3 στεγάζει το χαμάμ, έναν χώρο με ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, και διακριτούς χώρους θεραπειών. Το ΚΤ.4, αφιερωμένο στη yoga και το pilates, προσφέρει ευέλικτους χώρους άσκησης που μπορούν να ενσωματωθούν φυσικά με το περιβάλλον. Tα ΚΤ.5 και ΚΤ.6 περιλαμβάνουν μονάδες λουτρών βυζαντινού τύπου και βοηθητικούς χώρους υγιεινής, ενισχύοντας τη λειτουργικότητα και την αποκέντρωση της εμπειρίας.
Η συνολική σχεδίαση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη βιωματική προσέγγιση μέσω της θερμότητας, του νερού, του φωτός και των υλικών, προάγοντας την αλληλεπίδραση των επισκεπτών με το φυσικό τοπίο. Στόχος είναι η δημιουργία ενός χώρου που ισορροπεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και την κοινωνικότητα, ενισχύοντας τη σύγχρονη εκδοχή του θερμαλισμού.
Επιβλέπων: Καναρέλης Θεοκλής
Αριθμός Αναφοράς: 1142