Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον επανασχεδιασμό της εμπειρίας κατοίκησης στον Γέρακα Αττικής, προτείνοντας ένα κτίριο μικτής χρήσης που απαντά τόσο στις στεγαστικές όσο και στις κοινωνικές ανάγκες του προαστίου. Στόχος είναι η δημιουργία ενός βιώσιμου μοντέλου  διαβίωσης, όπου το φυσικό φως και η συλλογικότητα λειτουργούν ως πρωτεύοντα συνθετικά εργαλεία.

 Το κτιριολογικό πρόγραμμα οργανώνεται καθ’ ύψος με σαφή λειτουργικό διαχωρισμό. Το ισόγειο και ο πρώτος όροφος φιλοξενούν χρήσεις που εξυπηρετούν τις άμεσες ανάγκες των κατοίκων και αλληλεπιδρούν με τον αστικό ιστό: κέντρο προσχολικής αγωγής για την υποστήριξη των εργαζόμενων γονέων, super market και γυμναστήριο με καφέ που συνομιλούν με το γειτονικό Αθλητικό Κέντρο. Στους ανώτερους ορόφους (2ος, 3ος) αναπτύσσονται οι κατοικίες. Κεντρική ιδέα της σύνθεσης αποτελεί η εισαγωγή ενός συστήματος αιθρίων που διαρρηγνύει τον κτιριακό όγκο. Το κεντρικό αίθριο λειτουργεί ως πυρήνας κινήσεων και εισόδου στα διαμερίσματα, ενώ μικρότερα, ιδιωτικά  αίθρια, ένα  για   κάθε  κατοικία, εξασφαλίζουν την απαραίτητη ιδιωτικότητα και  τον διαμπερή φωτισμό/αερισμό κάθε μονάδας ξεχωριστά.

 Η αρχιτεκτονική σύνθεση τεκμηριώνεται επιστημονικά μέσω ενεργειακής μελέτης (ΤΕΕ ΚΕΝΑΚ) και εκτενούς βιοκλιματικής ανάλυσης με το λογισμικό Climate Studio. Μορφολογικά, η πρόταση χαρακτηρίζεται από τη χρήση πατητής τσιμεντοκονίας σε γήινη απόχρωση τερακότας, επιλογή που προσδίδει  υλικότητα και εντάσσει αρμονικά τον κτιριακό όγκο στο περιβάλλον.

Λέξεις κλειδιά: Μικτή χρήση, αίθριο, βιοκλιματικός σχεδιασμός, φυσικός φωτισμός, αστική κατοίκηση

Επιβλέποντες: Καναρέλης Θεοκλής, Τσαγκρασούλης Aριστείδης

Αριθμός Αναφοράς: 1217

 Ο Canter υποστηρίζει πως η έννοια του θεραπευτικού περιβάλλοντος έχει διττή σημασία. Η μια ως χώρος που προορίζεται για θεραπεία ενώ η άλλη ως ένας χώρος που θεραπεύει χωρίς να είναι αυτή η αρχική του πρόθεση.

 Ο Φουκώ περιγράφει πώς στον μεσαίωνα οι “τρελοί” στοιβάζονταν σε πλοία με άγνωστο προορισμό, το πώς η ψυχική διαταραχή γίνεται έννοια ταυτόσημη με αυτή του εγκλεισμού, της κοινωνικής περιθωριοποίησης, της αρρώστιας, της εξαθλίωσης, της κακομεταχείρισης και αποκαλύπτει το πόσο μία κοινωνία βασισμένη στη λογική κλονίζεται σε τέτοιο βαθμό από την ύπαρξη του μη-λογικού.

 Σε έναν κόσμο με γρήγορους ρυθμούς , αυξανόμενα κοινωνικοοικονομικά και πολιτικά προβλήματα καθώς και πρωτόγνωρα υγειονομικά και κοινωνικά φαινόμενα όπως η πανδημία Covid-19 έχουν φέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία και το πως η αρχιτεκτονική κρίνεται να ανταποκριθεί στις εξελίξεις αυτές. Η έννοια της αυτοφροντίδας παρατηρείται πως υιοθετείται όλο και περισσότερο σε περιόδους οικονομικής και κοινωνικής μη-ευημερίας. Ενώ παρατηρείται αύξηση των ατόμων που στρέφονται στην ψυχοθεραπεία και στην ψυχιατρική επιστήμη, οι σταθεροποιημένοι χρόνια ψυχιατρικοί ασθενείς βασίζονται σε μικρά και συχνά ελλιπή προγράμματα με λίγες ευκαιρίες για κοινωνικοποίηση,επανένταξη,ενδυνάμωση και ανάκτηση  κοινωνικών δεξιοτήτων ενώ το στίγμα ψυχικής υγείας συνεχίζει να υπάρχει παρόλο που γίνονται σημαντικές προσπάθειες εξάλειψης του.

 Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον χώρο θεραπείας της ψυχής καθώς και προαγωγής της ψυχικής υγείας με μια πρόταση ενός σεναρίου Κέντρου Ημέρας ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης στo παλαιό Λατομείο στη Γορίτσα Βόλου. Μέσα από δίπολα όπως  πλήρες-κενό,εσωτερικό-εξωτερικό,φως-σκιά, ιδιωτικό-δημόσιο, φυσικό και δομημένο τοπίο, γίνεται προσπάθεια μελέτης και επαναπροσδιορισμού των χώρων που αφορούν την ψυχική υγεία απαλλαγμένων από στοιχεία ασύλου, με επίκεντρο το άτομο σε συνάρτηση με τους γύρω του, το φυσικό αλλά και το δομημένο περιβάλλον, στο όριο μεταξύ πόλης,λόφου και θάλασσας.

Λέξεις κλειδιά :  ίαση, υπολειμματικό τοπίο , κενό-πλήρες, πορώδες, αντιθετικά τοπία

Επιβλέπουσα: Γαβρήλου Έβελυν

Αριθμός Αναφοράς: 1202

 Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την αρχιτεκτονική διάσταση των προσφυγικών καταυλισμών, προσεγγίζοντάς τους όχι ως εφήμερες εγκαταστάσεις, αλλά ως σύνθετα χωρικά συστήματα που μεταβάλλονται δυναμικά σε συνάρτηση με τον χρόνο. Η έρευνα εστιάζει στον προσφυγικό καταυλισμό του Νταντάαμπ στην Κένυα, μία από τις μεγαλύτερες προσφυγικές δομές παγκοσμίως, και αποτελεί συνέχεια πρότερης ερευνητικής εργασίας που εξέτασε το προφίλ των εκτοπισμένων πληθυσμών και το ευρύτερο γεωγραφικό υπόβαθρο της περιοχής.

 Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίστηκε στη συγκριτική μελέτη 40 διαφορετικών τύπων καταφυγίων σε διεθνές επίπεδο, καθώς και στην ανάλυση βιβλιογραφικών πηγών και οπτικοακουστικού υλικού. Η ανάλυση ανέδειξε τις ελλείψεις στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης- αποκατάστασης και την ανάγκη για υποδομές που προάγουν την αυτονόμηση των προσφύγων. Ως εκ τούτου, ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στη δημιουργία τυποποιημένων μονάδων επαγγελματικής κατάρτισης, οι οποίες λειτουργούν ως το ενδιάμεσο στάδιο μετάβασης από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην κοινωνική και οικονομική ανάκαμψη.

Ειδικότερα, προτείνεται ο σχεδιασμός έξι εξειδικευμένων μονάδων:

1. Μονάδα γεωργίας,

2. Μονάδα ραπτικής και υφασμάτων,

3. Μονάδα κατασκευής,

4. Μονάδα νοσηλευτικής

5. Μονάδα διδασκαλίας, και

6. Μονάδα κτηνοτροφίας.

 Οι μονάδες αυτές έχουν διττό χαρακτήρα, λειτουργώντας ταυτόχρονα  ως εκπαιδευτικά κέντρα και συλλογικά εργαστήρια παραγωγής. Η αρχιτεκτονική τους πρόταση βασίζεται στη χρήση τοπικών υλικών και τεχνικών χαμηλής τεχνολογίας (low-tech), εξασφαλίζοντας την ενσωμάτωσή τους στο άμεσο περιβάλλον και τη δυνατότητα αναπαραγωγής τους ως πρότυπα και σε άλλες περιοχές εγκατάστασης. Στόχος της πρότασης είναι η κοινωνική ενδυνάμωση των εκτοπισμένων, η καλλιέργεια δεξιοτήτων που ανταποκρίνονται στην τοπική αγορά εργασίας και η σταδιακή ένταξή τους στον οικονομικό ιστό, μετατρέποντας τον καταυλισμό σε έναν χώρο δημιουργικής εξέλιξης και βιωσιμότητας.

5 Λέξεις Κλειδιά: προσφυγικοί καταυλισμοί, εκτοπισμός, τυποποιημένες μονάδες, τοπική αρχιτεκτονική, ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός

Επιβλέπων: Ψυχογυιός Δημήτρης

Αριθμός Αναφοράς: 1198

 Ένας Υπεραστικός Σταθμός Κ.Τ.Ε.Λ. αποτελεί κομβικό σημείο κάθε πόλης, εξυπηρετεί  τόσο τον τοπικό πληθυσμό και τους εργαζόμενος όσο και τους επισκέπτες, και είναι ο βασικός τρόπος μετακίνησης ανάμεσα στις πόλεις.

 Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί του νομού Δωδεκανήσου και η πρωτεύουσα του. Είναι ο αναγκαίος σταθμός για κατοίκους των Δωδεκανήσων και ταξιδιώτες αφού διαθέτει αεροδρόμιο και συνδέεται με τα υπόλοιπα νησιά μέσω λιμενικών δικτύων. Ως εκ τούτου η ύπαρξη ενός άρτιου σταθμού Κ.Τ.Ε.Λ είναι ζήτημα καίριας σημασίας.

 Ο υφιστάμενος σταθμός Κ.Τ.Ε.Λ Ρόδου περιλαμβάνει το κτήριο έκδοσης εισιτηρίων και η αναχώρηση των λεωφορείων γίνεται από το πεζοδρόμιο της οδού Αβέρωφ, παρεμποδίζοντας την ομαλή κίνηση πεζών και οχημάτων στο οδικό δίκτυο της πόλης. Επιπρόσθετα η απουσία επαρκούς χώρου αναμονής για το επιβατικό κοινό δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες, ιδιαίτερα τις μέρες με ακραία καιρικά φαινόμενα. Ένα δεύτερο πρόβλημα που εντοπίζεται, το οποίο συχνά δημιουργεί σύγχυση στους επιβάτες, είναι ότι υπάρχουν δευτερεύουσες αποβάθρες αναχώρησής σε διαφορετικά σημεία σε σημαντική απόσταση από την κεντρική αφετηρία του σταθμού Κ.Τ.Ε.Λ. Τα γραφεία διοίκησης είναι επίσης απομακρυσμένα από την κεντρική αφετηρία. Η επίλυση των παραπάνω προβλημάτων αποτελεί βασικό στόχο αυτής της διπλωματική εργασίας.

 Η πόλης της Ρόδου διαθέτει τρία λιμάνια, για επιβατικά πλοία και σκάφη αναψυχής. Για τη χωροθέτηση του προτεινόμενου σταθμού Κ.Τ.Ε.Λ. επιλέγεται το οικοδομικό τετράγωνο που βρίσκεται στο μέσο της απόστασης μεταξύ των λιμανιών της Ρόδου επί των οδών Αυστραλίας και Καναδά. Η παρούσα διπλωματική αποσκοπεί στον σχεδιασμό μίας ολοκληρωμένης υποδομής που ενσωματώνει της απαραίτητες λειτουργίες ενός σταθμού Κ.Τ.Ε.Λ σε ένα ενιαίο κτήριο. Για τον σχεδιασμό του κτιρίου έμπνευση αποτελεί η αρχιτεκτονική των Δωδεκανήσων όπου το βασικό αρχιτεκτονικό μορφολογικό στοιχείο φαίνεται να είναι το τόξο σε διάφορες μορφές του, σε παλαιότερα και σε νεότερα κτίρια.

Λέξεις κλειδιά: Συγκοινωνιακός Κόμβος, Λεωφορείο, Τροχιά Στροφής, Δωδεκανησιακή Αρχιτεκτονική, Τόξο

Επιβλέπουσα: Συμεωνίδου Ιωάννα

Αριθμός Αναφοράς: 1210

 Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη δημιουργία ενός πρότυπου Κέντρου Υφαντικής στην πόλη του Βόλου, το οποίο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένας δυναμικός πυρήνας πειραματισμού και διάδοσης της υφαντικής τέχνης στην Ελλάδα. Μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση, η έρευνα επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει την παραδοσιακή χειροτεχνία, εντάσσοντάς την σε ένα κοινό πλαίσιο ανάμεσα στη σύγχρονης εικαστική δημιουργίας και στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Στο θεωρητικό μέρος αναλύεται το ιστορικό και κοινωνικό υπόβαθρο της ύφανσης, εξερευνώνται έννοιες όπως η γεωγραφία της παράδοσης, το διακοσμητικό στοιχείο, το ζήτημα της έμφυλης διάστασης της εργασίας («θηλυκός τεχνίτης»), καθώς και η υλικότητα της αφής ως θεμελιώδες συνθετικό στοιχείο. Παράλληλα εξετάζεται η βαθύτερη σχέση ανάμεσα στην υφαντική, την τέχνη και την αρχιτεκτονική, αναδεικνύοντας πώς η έννοια του «ιστού» και του πλέγματος μπορεί να μεταφραστεί σε χωρική δομή.

 Η αρχιτεκτονική φιλοσοφία του Κέντρου Υφαντικής στον Βόλο βασίζεται στη δημιουργία ενός κοινού σκελετού συνεργασίας που γεφυρώνει την παράδοση με τη σύγχρονη εποχή. Ο σχεδιασμός του κτιρίου αντανακλά τη δομή ενός υφαντού ιστού, όπου οι επιμέρους λειτουργίες συν-υφαίνονται αρμονικά μεταξύ τους, ενισχύοντας την κοινωνική αλληλεπίδραση και τον ανοιχτό διάλογο. Το πρόγραμμα του Κέντρου περιλαμβάνει εξειδικευμένους χώρους μάθησης και παραγωγής, όπως εργαστήρια, αίθουσες σεμιναρίων και ζώνες πειραματικής έρευνας. Επιπλέον, ενσωματώνονται δομές για προγράμματα καλλιτεχνικής φιλοξενίας (srtist residencies) για δασκάλους και επισκέπτες καλλιτέχνες, εκθεσιακός χώρος για την προβολή των έργων, καθώς και εμπορικό κατάστημα. Με αυτόν τον τρόπο η αρχιτεκτονική του Κέντρου δεν αποτελεί απλώς ένα κέλυφος στέγασης, αλλά μετατρέπεται σε ένα ζωντανό εργαλείο έκφρασης που αναλύει και επανεξετάζει τη σχέση του χώρου με την κοινωνική δομή, λειτουργώντας σε άμεση δικτύωση με άλλα εργαστήρια πανελλαδικά.

Λέξεις κλειδιά: Κοινο-xωρητικότητα, Συνέργεια,Επαναπροσδιορισμός της παραδοσιακήςχειροτεχνίας, Διαδρομή, Ιστός

Επιβλέπουσα: Παραφόρου Φανή

Αριθμός Αναφοράς: 1234

 Η εργασία μας αποτελεί ερευνητική και σχεδιαστική προσέγγιση του ανασχεδιασμού μιας ενιαίας έκτασης 250 στρεμμάτων στον Φαληρικό Όρμο, το «χωρικό κενό» μεταξύ των ποταμών Κηφισού και Ιλισού και της ακτής σε ζωτικό, παραγωγικό και οικιστικό, ψυχαγωγικό και εκπαιδευτικό σύνδεσμο της πόλης και του θαλάσσιου μέτωπού της. Ένα μοντέλο συμβιωτικής ζωής, όπου η κοινωνική πρόνοια, η τεχνολογική καινοτομία και το ισχυρό υβριδικό αστικό τοπίο συνδέονται με την ιδεώδη αστική ζωή σε αυτάρκεια.

 Η γενική περιβαλλοντική και πολιτική διαμόρφωση οργανώνεται σε τρείς διακριτές ζώνες δραστηριότητας:

 Κατοίκηση & Εργασία:  όπου αναπτύσσονται μονάδες κοινωνικής κατοικίας, χώροι γραφείων, υπηρεσιών και καταστημάτων, που συνδέονται και τροφοδοτούνται από ένα δίκτυο κίνησης ηλεκτρικών οχημάτων, επαληθεύοντας τις προτάσεις της βιώσιμης κινητικότητας.

 Παραγωγικότητα & Περιβάλλον:όπου εισάγονται βιομηχανικές μονάδες κάθετων αλλά και ανοικτών καλλιεργειών και ζώνες μαζικής συμμετοχικής δράσης-εργασίας, ώστε οι κάτοικοι να ανορθωθούν από καταναλωτές σε παραγωγούς και προστάτες της τροφής τους.

 Πολιτισμός & Αναψυχή:όπου το σημείο επαφής με τη θάλασσα, δημιουργούνται πυρήνες «πολιτισμού του νερού» και ήπιας εκπαίδευσης, αθλητισμού και απόλαυσης της ζωής στο ύπαιθρο και την ακτή κατά μήκος των εκτεταμένων δικτύων πράσινων διαδρομών περιπάτου, συναντήσεων και εορτών.

Λέξεις κλειδιά: αυτάρκεια, κοινότητα, ενέργεια, εκτόνωση, αναψυχή

Επιβλέπων: Στυλίδης Ιορδάνης

Αριθμός Αναφοράς: 1230

 Η διπλωματική εργασία εξετάζει τις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στον Βόλο, με έμφαση στους κοινόχρηστους χώρους και τον ρόλο τους στην καθημερινή ζωή των φοιτητών. Κύριος στόχος είναι η δημιουργία ενός μοντέλου εστιών μέσω της επιλογής οικοπέδων, το οποίο μιμείται τη χωρική οργάνωση του ίδιου του πανεπιστημίου, δηλαδή τη διάσπαρτη παρουσία του μέσα στην πόλη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ένα επιλεγμένο οικόπεδο, όπου αναπτύσσεται η πλήρης συνθετική επίλυση του κτιρίου, με βασικό άξονα τους κοινόχρηστους χώρους και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των φοιτητών.

ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΙΤΟΣ ΔΙΑΜΟΝΗ ΜΑΖΙ

Επιβλέπων: Πανηγύρης Κωστής

Αριθμός Αναφοράς: 1194

 Το επίκεντρο αυτής της διπλωματικής είναι να δημιουργηθεί ένα καταφύγιο και ένα κέντρο ενδυνάμωσης για γυναίκες που έχουν υποστεί κακοποίηση και γυναίκες που ζουν σε ευάλωτες κοινωνικές συνθήκες. Διαθέτει δύο ξεχωριστά κτίρια που βρίσκονται σε διαφορετικά μέρη στην περιοχή της Αγλαντζιάς στη Λευκωσία, Κύπρος. Ο αρχιτεκτονικός και προγραμματικός χαρακτήρας των δύο διαφορετικών χώρων, βασισμένος σε αυτές τις διαφορετικές προϋποθέσεις ασφάλειας, συνεργασίας και αλληλεγγύης, διερευνάται στη διατριβή. Αυτά επίσης αντανακλώνται σε σχέση με την τοποθεσία τους στο χώρο, λαμβάνοντας υπόψη τη θεμελιώδη διάκριση μεταξύ των δύο χώρων: αφενός το Καταφύγιο θεωρείται ένας ασφαλής προσωρινός χώρος διαμονής (ασφαλές σπίτι) που παρέχει προστασία, βασικές υπηρεσίες και ψυχολογική υποστήριξη για γυναίκες θύματα βίας και, αν χρειαστεί, τα παιδιά τους. Αντίθετα, το Κέντρο Ενδυνάμωσης είναι πολύ πιο προσιτό· μια πολύ ευρύτερη προσέγγιση στο περιβάλλον που επιδιώκει να εξυπηρετήσει τους πολίτες παρέχοντας εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και συμβουλευτική.

5 λέξεις – κλειδιά

·         Έμφυλη βία/ Gender – based violence

·         Ενδοοικογενειακή κακοποίηση /Domestic abuse

·         Ψυχοκοινωνική στήριξη /Psychology support

·         Ανθρώπινα δικαιώματα /Human rights

·         Κοινωνική επανένταξη /Social reintegration

Επιβλέπων: Φωκαΐδης Πέτρος

Αριθμός Αναφοράς: 1199