Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη δημιουργία ενός αστεροσκοπείου – κέντρου ερευνών, στην περιοχή της Θεσσαλίας. Πιο συγκεκριμένα, το αστεροσκοπείο θα βρίσκεται στην κορυφή του Πηλίου στην περιοχή Αγριόλευκες, παραπλήσια του χιονοδρομικού κέντρου του Πηλίου. Το αστεροσκοπείο έχει το όνομα Cheiron Space Observatory. Εμπνευσμένο από τον Κένταυρο Χείρωνα, τον σοφό Κένταυρο του Πηλίου, το παρατηρητήριο ενώνει τη μυθολογία με την αιχμή της επιστημονικής παρατήρησης. Σκοπός του, να μεταδώσει τη γνώση των ουράνιων σωμάτων σε επιστήμονες, μαθητές και άτομα που τους ενδιαφέρει η επιστήμη της αστρονομίας και το άγνωστο που κρύβει στα βάθη του το σύμπαν.
Μετά από αναλυτική έρευνα και μελέτη, καταλήξαμε σχεδιαστικά στην κατασκευή ενός επιστημονικού πολυχώρου με κύριο πυλώνα του έργου, το αστεροσκοπείο. Ο επιστημονικός πολυχώρος αποτελείται από πολλά μέρη, συγκροτημένα σε ένα σύνθετο κτήριο.
Λέξεις κλειδιά: Συνάντηση-φαινόμενα-κορυφή-εξέλιξη-αναζήτηση
Επιβλέπων: Καναρέλης Θεοκλής
Αριθμός Αναφοράς: 1219
Το αστικό πάρκο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δημόσιους χώρους της σύγχρονης πόλης, καθώς συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στη διαμόρφωση της αστικής ταυτότητας. Στο πλαίσιο της σύγχρονης αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής σκέψης, το πάρκο δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας απλός χώρος πρασίνου ή αναψυχής, αλλά ως ολοκληρωμένο αρχιτεκτονικό έργο με σύνθετες χωρικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις. Ο σχεδιασμός του βασίζεται στη χωρική οργάνωση, στην ανθρώπινη κλίμακα και στη συνύπαρξη φυσικών και δομημένων στοιχείων, δημιουργώντας ένα δυναμικό τοπίο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της πόλης και των κατοίκων της.
Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στην ανάπλαση του Πεδίου του Άρεως στο Βόλο, ενός από τους σημαντικότερους ελεύθερους δημόσιους χώρους της πόλης, με ιδιαίτερη ιστορική, κοινωνική, πολεοδομική και αρχιτεκτονική σημασία. Παρά τον ρόλο του ως βασικού χώρου πρασίνου και αναψυχής, το Πεδίο του Άρεως παρουσιάζει σήμερα προβλήματα υποβάθμισης, αποσπασματικής χωρικής οργάνωσης, εγκατάλειψης και περιορισμένης σύνδεσης με τον ευρύτερο αστικό ιστό. Η έλλειψη σαφούς ιεράρχησης διαδρομών και χρήσεων, η ανεπαρκής αξιοποίηση και συντήρηση του πρασίνου και η περιορισμένη προσβασιμότητα, μειώνουν τη λειτουργικότητα και την ελκυστικότητα του πάρκου για τους κατοίκους και τους επισκέπτες.
Στόχος της προτεινόμενης ανάπλασης είναι η μετατροπή του Πεδίου του Άρεως σε μια σύγχρονη «αστική όαση», ικανή να επαναπροσδιορίσει τη σχέση των κατοίκων με τον δημόσιο χώρο και το φυσικό περιβάλλον. Η σχεδιαστική πρόταση βασίζεται στην αντιμετώπιση του πάρκου ως αρχιτεκτονικού έργου, με σαφή οργάνωση διαδρομών και χρήσεων, ενίσχυση της φύτευσης και δημιουργία ποικίλων χωρικών εμπειριών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανθρώπινη κλίμακα, στην καθολική προσβασιμότητα και στη δημιουργία νέων χώρων συνάντησης, ξεκούρασης, άθλησης και δραστηριοτήτων για διαφορετικές ηλικιακές ομάδες.
Παράλληλα, η ανάπλαση ενσωματώνει αρχές βιώσιμου και βιοκλιματικού σχεδιασμού, όπως η χρήση ενδημικών φυτικών ειδών, η ορθολογική διαχείριση των όμβριων υδάτων και ο περιορισμός των σκληρών, αδιαπέρατων επιφανειών. Μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις, το Πεδίο του Άρεως αναδεικνύεται ως ενεργό περιβαλλοντικό και κοινωνικό κύτταρο της πόλης του Βόλου, συμβάλλοντας ενεργά τόσο στη βελτίωση του μικροκλίματος, τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας, όσο και στην αναβάθμιση της συνολικής ποιότητας ζωής των κατοίκων στον αστικό χώρο.
Λέξεις κλειδιά: Αστικό πάρκο, ανάπλαση δημόσιου χώρου, αρχιτεκτονική τοπίου, βιώσιμος σχεδιασμός, Πεδίο του Άρεως Βόλου
Επιβλέπουσα: Κοσμά Ανθή
Αριθμός Αναφοράς: 1247
Το μπάνιο είναι μία λέξη που έχει πολλές και διαφορετικές έννοιες. Στην περίπτωση της συγκεκριμένης διπλωματικής εργασίας θα χρησιμοποιηθεί η έννοια του μπάνιου ως της πράξης, δηλαδή της πράξης του «κάνω μπάνιο». Μπάνιο είναι η δράση στην οποία το ανθρώπινο σώμα έρχεται σε πλήρη επαφή με το νερό, βρέχεται, επιπλέει και κινείται μέσα σε αυτό, με σκοπό το πλύσιμο, την ψυχαγωγία ή την άθληση του σώματος. Από την αρχή της ανθρωπότητας, υπήρχε πάντα η ανάγκη του ανθρώπου να καθαρίσει το σώμα του ή τουλάχιστον να έρθει το ανθρώπινο σώμα σε επαφή με το νερό. Με το πέρασμα του χρόνου, οι τρόποι που «κάνουμε μπάνιο» αλλάζουν, οι χώροι που το κάνουμε αλλάζουν καθώς και οι λόγοι που κάνουμε γίνονται διαφορετικοί. Σκοπός της εργασίας είναι η επανάχρηση ενός βιομηχανικού κτιρίου κι η μετατροπή του σε χώρο προσωρινής ανάπαυσης με έμφαση το μπάνιο και το νερό. Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα αρχιτεκτονικό συγκρότημα στο οποίο πραγματοποιούνται «τρία στάδια μπάνιου». Αυτά τα στάδια δημιουργούνται ανάλογα την ιδιωτικότητα του χώρου στην οποία πραγματοποιείται. Το πρώτο στάδιο είναι το μπάνιο ως ιδιωτικός χώρος, δηλαδή το μπάνιο ως δωμάτιο που υπάρχει σε ένα σπίτι. Το δεύτερο στάδιο είναι το μπάνιο ως χώρος ο οποίος, σύμφωνα με την ιστορία, δεν μπορεί να θεωρηθεί απολύτως ως δημόσιος ή ιδιωτικός χώρος, σε αυτή την περίπτωση αναφέρομαι στα μπάνια σε πισίνες και δημόσια λουτρά. Το τελευταίο στάδιο είναι το μπάνιο στον απόλυτο δημόσιο και ανοιχτό χώρο, αναφέροντας τα υδάτινα σώματα όπως οι λίμνες, τα ποτάμια και οι θάλασσες, στην περίπτωση της εργασίας, θα αναφερθώ στη θάλασσα, εφόσον το συγκρότημα με το οποίο ασχολούμαι βρίσκεται σε υποθαλάσσια περιοχή εντός του Παγασητικού κόλπου. Η εργασία χωρίζεται σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος είναι οι ιστορικές αναδρομές του μπάνιου, δηλαδή οι γενεαλογίες του μπάνιου για να κατανοηθεί η πράξη του μπάνιου σε ένα ανθρωπιστικό επίπεδο. Το δεύτερο μέρος είναι η ανάλυση της περιοχής στην οποία πραγματοποιείται η εργασία. Τέλος, στο τρίτο μέρος παρουσιάζεται η αρχιτεκτονική πρόταση μου στον χώρο, και το πώς μετατρέπεται σε έναν νέο χώρο μπάνιου κοντά στον Βόλο καθώς και μία απάντηση όσον αφορά την επανάχρηση βιομηχανικών κτιρίων και σε αυτή την περίπτωση, την επανάχρηση των λατομείων.
Λέξεις κλειδιά: Μπάνιο, Επανάχρηση, Assemblage, Αναψυχή, Ανθρωπολογία
Επιβλέπων: Κοτιώνης Ζήσης
Αριθμός Αναφοράς: 1243
Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη δυνατότητα μετατροπής του Ξενία Ακροναυπλίας σε Κτίριο Φιλοξενίας Ασθενών που χρήζουν Χρόνια Αιμοκάθαρση, επιχειρώντας να συνδυάσει την προστασία και ανάδειξη της Αρχιτεκτονικής του Ταυτότητας με τις εξειδικευμένες απαιτήσεις ενός σύγχρονου για το σκοπό αυτό Κτιρίου.
Αναπτύσσεται μια Ολοκληρωμένη Αρχιτεκτονική Πρόταση εστιάζοντας σε βασικούς επιμέρους στόχους:
- Ανάλυση του υφιστάμενου κτιρίου Ξενία Ακροναυπλία
- Καταγραφή των απαιτήσεων λειτουργίαςτου Κτίριου
- Σύνθεση και Αξιολόγηση της τελικής αρχιτεκτονικής πρότασης
Μεθοδολογικάεφαρμόστηκε η Ποιοτική και Ιστορική έρευνα μέσα από πλούσια βιβλιογραφική ανασκόπηση σε ελληνικές και διεθνείς πηγές. Ως μέσο έρευνας χρησιμοποιήθηκε η αυτοψία και επί τόπου έρευνα και φωτογράφιση του υφιστάμενου κτιρίου, αλλά και επίσκεψη με ιατρική, νοσηλευτική, διοικητική και τεχνική ενημέρωση του τμήματος αιμοκάθαρσης της ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΑΕ-Κλινική Δάφνης. Η επεξεργασία των δεδομένων έγινε με χρήση σχεδιαστικών εργαλείων CAD και τρισδιάστατης μοντελοποίησης.
Αρχικάστο Θεωρητικό Μέρος της Διπλωματικής Εργασίας παρουσιάζεται μέσα από βιβλιογραφική ανασκόπηση ο ορισμός του Ιατρικού Τουρισμού, η Ιστορία του Ιατρικού Τουρισμού στην Ελλάδα από την Αρχαιότητα έως Σήμερα και αναδεικνύεται ο Ιατρικός Τουρισμός Χρόνιας Φροντίδας σε σχέση με την Αρχιτεκτονική και τον σχεδιασμό χώρων φιλοξενίας και υγείας. Παρουσιάζονται σύντομα οι Μονάδες Χρόνιας Αιμοκάθαρσης (ορισμός, κτιριολογικό πρόγραμμα και οι ηλεκτρομηχανολογικές προϋποθέσεις). Βιβλιογραφικά αναδεικνύεται η δυνατότητα Επανάχρησης, Προσβασιμότητας και Σχεδιασμού Χώρων Φιλοξενίας Ασθενών Χρόνιας Φροντίδας. Αναδεικνύεται επίσης ο ρόλος και η σημασία του Κοινωνικού Πολυϊατρείου.
Στο Ειδικό Μέρος της Διπλωματικής Εργασίας παρουσιάζεται αρχικά το Πρόγραμμα Ξενία στην Ελλάδα και γίνεται η Κτιριολογική Περιγραφή. Τέλος, παρουσιάζεται η Αρχιτεκτονική Πρόταση
Επανάχρησης του Ξενοδοχείου Ακροναυπλίας(Σχεδιαστική Ιδέα, Γενικό Σχέδιο, Κυκλοφορία, Επανασχεδιασμός Δωματίων, Μονάδα Αιμοκάθαρσης, Σχεδιασμός Περιβάλλοντος Χώρου και Βιοκλιματική Στρατηγική) σε όλα τα επίπεδα (Υπόγειο, Ισόγειο, Πατάρι Ισογείου, Α΄ όροφος, Β΄ όροφος).
Αναδύονται Συμπεράσματα και Προτάσεις εξέλιξης της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας.
Λέξεις κλειδιά: Επανάχρηση, Ιατρικός Τουρισμός Ασθενών Χρόνιας Φροντίδας, Αιμοκάθαρση, Θεραπευτική Αρχιτεκτονική, Σύνθεση Αρχιτεκτονικής Πρότασης
Επιβλέπουσα: Κοσμά Ανθή
Αριθμός Αναφοράς: 1246
Η διπλωματική εργασία αφορά την τοπιακή ανάπλαση της Κεντρικής πλατείας και της πλατείας της Αγοράς στην πόλη της Καρδίτσας, με στόχο τη δημιουργία ενός ανθεκτικού και βιώσιμου δημόσιου χώρου που επανασυνδέει τον κάτοικο και τον επισκέπτη με το φυσικό περιβάλλον και την ιστορική ταυτότητα της πόλης. Η πρόταση προέκυψε με αφορμή τα πλημμυρικά φαινόμενα που έπληξαν την περιοχή τα προηγούμενα έτη, σε συνδυασμό με τις αποσπασματικές παρεμβάσεις που παρατηρούνται στο αστικό κέντρο, τα μεγάλα ποσοστά σκληρών αδιαπέραστων επιφανειών και την έντονη θερμική επιβάρυνση κατά τους θερινούς μήνες.
Η σχεδιαστική προσέγγιση αντλεί μορφολογικά και εννοιολογικά στοιχεία από το αγροτικό τοπίο του Θεσσαλικού κάμπου, μεταφέροντας το αποτύπωμά του μέσα στον αστικό ιστό. Τα αγροτεμάχια μετασχηματίζονται σε νησίδες πρασίνου, διαδρομές και χώρους ανάπαυσης, ενώ το ποτάμι μετατρέπεται σε ένα γραμμικό bioswale με κήπους βροχής, που συλλέγει και διαχειρίζεται τα όμβρια ύδατα. Η υδάτινη αυτή διαδρομή ξεκινάει από την πλατεία της Αγοράς, περνάει από την Κεντρική πλατεία και καταλήγει στο Παυσίλυπο, το άλσος της πόλης, συγκροτώντας ένα δίκτυο φυσικής διαχείρισης νερού μέσα στο δημόσιο χώρο.
Παράλληλα, η ανάδειξη ιστορικών κτιρίων κατά μήκος της διαδρομής, ενεργοποιεί τη συλλογική μνήμη και ταυτότητα της Καρδίτσας, μετατρέποντας συνολικά το δημόσιο χώρο σε πεδίο εμπειρίας, περιπάτου και συλλογικής συνύπαρξης.
Λέξεις Κλειδιά: αστικό κέντρο, πλατείες, αγροτικο τοπίο, διαχείριση όμβριων υδάτων, γραμμικός κήπος βροχής
Επιβλέποντες: Κοσμά Ανθή, Κουζούπη Ασπασία
Αριθμός Αναφοράς: 1254
Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις δυνατότητες επανάχρησης του βιομηχανικού συγκροτήματος των Μύλων Αλλατίνη στη Θεσσαλονίκη, με στόχο τη μετατροπή του σε ενεργό πυρήνα πολιτιστικής παραγωγής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Εστιάζοντας στις αρχές του συμμετοχικού σχεδιασμού, η μελέτη εξετάζει πώς η ενεργή εμπλοκή της τοπικής κοινότητας και των πολιτιστικών φορέων μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχή αναζωογόνηση ενός ιστορικού, εγκαταλελειμμένου τοπίου. Το θεωρητικό πλαίσιο στηρίζεται στη σύνδεση της βιομηχανικής κληρονομιάς με τις διαδικασίες συλλογικού σχεδιασμού και πολιτιστικής ανάπλασης. Η μεθοδολογία βασίζεται σε ποιοτικές τεχνικές έρευνας συνεντεύξεις, εργαστήρια και διαλόγους με πολιτιστικούς οργανισμούς, εκπαιδευτικά ιδρύματα και δημιουργικά δίκτυα της πόλης- με σκοπό την καταγραφή των πραγματικών χωρικών αναγκών και προτεραιοτήτων τους. Η προτεινόμενη στρατηγική επανάχρησης επιδιώκει τη δημιουργία ενός πολυλειτουργικού συνόλου πολιτιστικών υποδομών εντός του συγκροτήματος, ικανών να ενισχύσουν τον τοπικό πολιτιστικό ιστό και να επανασυνδέσουν την κοινότητα με έναν ιστορικό τόπο που παρέμενε αδρανής επί δεκαετίες. Συνολικά, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της συμμετοχικής διαδικασίας ως εργαλείου για τη βιώσιμη επανάχρηση της βιομηχανικής κληρονομιάς, υπογραμμίζοντας ότι ο σχεδιασμός αποκτά ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα μόνο όταν εδράζεται στις ανάγκες και τη συλλογική βούληση των πολιτών.
Λέξεις κλειδιά: Συμμετοχικότητα, Πάρκα, Βιωσιμότητα, Δράση, Κοινότητα
Επιβλέπων: Micocci Fabiano
Αριθμός Αναφοράς: 1235
Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά την ανάπλαση του Κόμβου του Ευόσμου Θεσσαλονίκης και τον επανασχεδιασμό του με σκοπό της αύξηση επισκεψιμότητας από τους περίοικους, τον πολλαπλασιασμό του αστικού πρασίνου και τη δημιουργία πόλου έλξης για τα παιδιά – μαθητές των γειτονικών δημοτικών σχολείων στην πρώτη τους επαφή με τις αστικές καλλιέργειες.
Ο λόγος που επιλέχθηκε το παρόν τοπόσημο για ανάπλαση είναι ότι και εγώ είμαι κάτοικος Ευόσμου Θεσσαλονίκης και γνωρίζω εκ πρώτης τις ελλείψεις του αστικού σχεδιασμού όσον αφορά τους κοινόχρηστους δημόσιους χώρους, αλλά και σίγουρα η 3ετής ενασχόληση μου σε ερευνητικό επίπεδο αλλά και βιωματικό (επισκέψεις, συνεντεύξεις, επιτόπιες αυτοψίες και φωτογραφική κάλυψη κ.ο.κ) για την ολοκλήρωση της ερευνητικής μου εργασίας με τίτλο « Αστικές καλλιέργειες στη Θεσσαλονίκη -Περ.κα/Kipos 3» που παρουσιάστηκε στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής της Πολυτεχνικής Σχολής τον Ιούλιο του 2024.
Σκοπός του σχεδιασμού είναι η ευαισθητοποίηση και η γνώση των κατοίκων των πόλεων απέναντι στις αστικές καλλιέργειες, τα οφέλη τα ψυχαγωγικά που προκύπτουν με την επαφή στη φύση που αυτές εισάγουν, αλλά και τα κοινωνικά και περιβαντολλογικά διδάγματα που μπορούν αυτές να εμφυσήσουν στους χρήστες με πρώτη πρωτεραιότητα τα παιδιά που σε αυτήν την ηλικία διαμορφώνουν την αστική τους ταυτότητα.
Ο σχεδιασμός περιλλαμβάνει διαδρομές βόλτας και στάσης ανάμεσα σε ήπια δομημένες αστικές καλλιέργειες στον Κόμβο του Ευόσμου, κήπους ειδικά διαμορφωμένους για παιδιά και για σχολικές επισκέψεις, στάσεις με παγκάκια, αναψυκτήριο με εσωτερικό και εξωτερικό χώρο με καθίσματα, στέγαστρο και επανασχεδιασμό των βαθμίδων από την νότια πλευρά για υπαίθριες μικρές εκδηλώσεις, όπως και επανασχεδιασμό των υφιστάμενων στάσεων λεωφορείου για την επίτευξη ομοιομορφίας των δομών και των τύπων του πολεοδομικού αυτού project. Διατηρήθηκαν τα υπάρχοντα δέντρα και φυτεύτηκαν και νέα, με σκοπό την ανάδειξη του αστικού πρασίνου σε συνδυασμό με τις αστικές καλλιέργειες στο εν λόγω χωρικό σημείο.
Η υλοποίηση αυτού του project που ακόμα παραμένει σε επίπεδο διπλωματικής εργασίας είναι η αύξηση της ποιότητας ζωής των περιοίκων με τα πολλαπλά κίνητρα που προσδίδει εντός αστικού ιστού η ύπαρξη αστικών καλλιεργειών.
ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ
Αστικές καλλιέργειες, αστικοί κήποι, αστικό πράσινο, κόμβος Ευόσμου, Θεσσαλονίκη.
Επιβλέπουσα: Τροβά Βάσω
Αριθμός Αναφοράς: 1195
Η παρούσα διπλωματική εργασία προτείνει τη δημιουργία ενός δημόσιου εκπαιδευτικού κέντρου κατάρτισης και δια βίου μάθησης με αντικείμενο την Αγροτική Ανάπτυξη και Καινοτομία στην Αριδαία. Η περιοχή της Αριδαίας αποτελεί έναν στρατηγικό κόμβο έντονης αγροτικής δραστηριότητας στον Δήμο Αλμωπίας. Ωστόσο, η έλλειψη εξειδικευμένης, σύγχρονης τεχνικής γνώσης και η ανάγκη προσαρμογής στις νέες τεχνολογίες εμποδίζουν την πλήρη ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Η δημιουργία αυτής της δημόσιας δομής στοχεύει στην αναβάθμιση της αγροτικής εκπαίδευσης, προσφέροντας στοχευμένη θεωρητική και πρακτική κατάρτιση σε σπουδαστές, νέους αγρότες και τοπικούς παραγωγούς. Παράλληλα, το κέντρο λειτουργεί ως ένας ανοιχτός κοινωνικός και εκπαιδευτικός πυρήνας (hub) για την ευρύτερη κοινότητα, στεγάζοντας συμμετοχικά εργαστήρια (workshops), επιμορφωτικά σεμινάρια και ανοιχτές δράσεις ενημέρωσης. Μέσα από τη διασύνδεση της εφαρμοσμένης γνώσης με την παραγωγή, η πρόταση επιδιώκει την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, τη συγκράτηση του νεανικού πληθυσμού στην επαρχία και την ομαλή μετάβαση της τοπικής γεωργίας σε βιώσιμες πρακτικές απέναντι στην κλιματική κρίση. Η αρχιτεκτονική πρόταση επιχειρεί να μετατρέψει την Αριδαία σε έναν σύγχρονο, προσβάσιμο και εξωστρεφή κόμβο που απαντά άμεσα στις καθημερινές ανάγκες της περιοχής.
Λέξεις κλειδιά: Aγροτική Oικονομία, Βιωσιμότητα, Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης, Κέντρο δια βίου μάθησης, Πρωτογενής τομέας
Επιβλέπουσα: Συμεωνίδου Ιωάννα
Αριθμός Αναφοράς: 1237