Arch.Uth Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Arch.Uth UTH.gr English
SUPER PARADISE: Αναπλάθοντας τον παράδεισο
ΑΣ1311, ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ
Επιλογής στο εξαμ. 6, 8, ECTS: 3
Διδασκαλία στα Ελληνικά, Μη διαθέσιμο σε φοιτητές ERASMUS
Γνωστικά Πεδία (Οδηγία 2005/36/ΕΚ): Αρχιτεκτονική Σύνθεση/Δημιουργία.

Ο υπότιτλος του εργαστηρίου Αναπλάθοντας τον παράδεισο αντιγράφει τον ελληνικό τίτλο ενός βιβλίου του Edmund Keeley (πρωτότυπο: Inventing Paradise) που αφηγείται τις συνθήκες στις οποίες πλάστηκε η κυρίαρχη ιδέα της ελληνικότητας πριν 75 περίπου χρόνια. Η εφεύρεση αυτή έμελλε να καθορίσει τον συλλογικό αυτοπροσδιορισμό της χώρας σε τέτοιο βαθμό ώστε σήμερα να θεωρείται εν πολλοίς αυτονόητη.

 

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

[Σύνθεση]

Η προβληματική του εργαστηρίου αναφέρεται στην τρέχουσα αναθεώρηση του συλλογικού ιδεώδους στον ελλαδικό χώρο και στις συνεπαγόμενες μεταπτώσεις του κυρίαρχου αρχιτεκτονικού παραδείγματος. Στα πλαίσια αυτά θα επιχειρηθούν σχεδιαστικές προσεγγίσεις ανάπλασης της παραδείσιας σύλληψης του ελληνικού τοπίου.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Το σχεδιαστικό αντικείμενο του μαθήματος είναι μια μικρή τουριστική εγκατάσταση σε οικόπεδο επιλογής των σπουδαστών διαστάσεων 100x40 μέτρων. Μπορεί να είναι ένα κατάλυμα προς ενοικίαση ή ένας χώρος κατανάλωσης (μπαρ, μικρό εστιατόριο) ή κάποιο άλλο μικρό τουριστικό πρόγραμμα. Η επιλογή του προγράμματος, του οικοπέδου και η εξέλιξη του σχεδιασμού θα γίνει μέσα από μια διαδικασία συζήτησης στη βάση του προβληματισμού του μαθήματος και σε αναφορά στα συγκεκριμένα κείμενα της βιβλιογραφίας. Η συζήτηση θα καταγραφεί σε ένα ελάχιστο κείμενο- θέση της κάθε ομάδας (max500 λέξεις).

Ο δημόσιος προβληματισμός για το ελληνικό φυσικό και αστικό τοπίο παραμένει προσηλωμένος σε έναν παρελθόντα κόσμο ιδεών, σχεδιασμών και αντιπαραθέσεων, σε ένα προηγούμενο παράδειγμα και φαίνεται να επικαλείται νοσταλγικά ένα παραδείσιο παρελθόν όπου κυριαρχούσαν η υπαίθρια ζωή, η μικροκλίμακα και η κάθε λογής οικειότητα.

Αυτό το υπαίθριο παράδειγμα είχε πολλούς λόγους να μεσουρανεί για ένα πολύ μακρύ χρονικό διάστημα. Η κυριότερη αιτία της εξαιρετικής του μακροβιότητας και  της επιρροής του έγκειται στη μεγαλοφυΐα της σύλληψής του:  Κατάγεται από την εκπληκτική σύνθεση της έννοιας της ελληνικότητας από τη λογοτεχνική γενιά του '30. Ένα μέρος αυτής της σύνθεσης δόκιμα ερμηνεύθηκε από τους αρχιτέκτονες ως επίκληση ενός υπέροχου σχεδόν υπαίθριου βίου, φτωχού πλην τίμιου, μα συγχρόνως εξαιρετικά εκλεπτυσμένου πολιτιστικά και εξελιγμένου ιστορικά. Αν και κάπως απλουστευτική, η ερμηνεία αυτή αποτέλεσε τη γόνιμη ιδεολογική βάση, το κυρίαρχο επιστημολογικό παράδειγμα πάνω στο οποίο η ελληνική αρχιτεκτονική κινήθηκε έκτοτε, ενίοτε αντιθετικά αλλά πάντα σε αναφορά με τα ζητήματα που τοποθετούνταν στα πλαίσιά του.

Το παράδειγμα αυτό όχι μόνο έφερνε σε διάλογο τη σύγχρονη αρχιτεκτονική παραγωγή με την τοπική παράδοση, αλλά και μπορούσε να συνδέσει αυτή την παραγωγή με τις σημαντικότερες κεντρικές διεθνείς αναζητήσεις και τάσεις. Συγχρόνως αντανακλούσε το άγχος απέναντι στην μητρόπολη ενός, κατά καταγωγή, μη αστικού πληθυσμού.

Σήμερα αρκετές από τις συστατικές συνθήκες αυτής της σημαντικής σύλληψης έχουν παρέλθει. Κυριότερα, όμως, η ίδια η επικράτηση και η εξάπλωση του οράματος αυτού επέφεραν την έκπτωση της αξίας του: όπως κάθε πλεονάζων πόρος απαξιώνεται, έτσι κι αυτό πέρασε σταδιακά στην ευρεία κατανάλωση και τέλος στο γνώριμο ευτελισμό του τρέχοντος ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Η οικονομική χρεωκοπία του κράτους το 2010 δείχνει να καθαρίζει οριστικά το πεδίο προς μια πλήρη αποκαθήλωση αυτής της εύθραυστης πλέον σύνθεσης.

Το εργαστήριο θα καταπιαστεί με την πιθανότητα να διερευνηθούν σχεδιαστικές αναθεωρήσεις, ανασυνθέσεις και εκ νέου επινοήσεις του παραδειγματικού χωρικού χαρακτήρα του παραδείσου.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Θα αξιολογηθεί η επιμέλεια στη αναλυτική προσέγγιση, η διαύγεια της συνθετικής ιδέας και της επεξεργασίας, η πληρότητα των αναπαραστάσεων, η προσπάθεια και η συμμετοχή καθ’ όλη τη διάρκεια του εργαστηρίου, η απλότητα και η σαφήνεια του κειμένου.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Edmund Keeley, Αναπλάθοντας τον παράδεισο: Το ελληνικό ταξίδι 1937-1947, μετάφραση Χρύσα Τσαλικίδου, Εξάντας, 1999

Urbain, Jean - Didier, Στην ακροθαλασσιά : η μεταμόρφωση του ταξιδιώτη σε παραθεριστή, μετάφραση Τίνα Πλυτά, Εκδόσεις Ποταμός