Διάλεξη του Χρήστου Φιλιππίδη: Ο Αστικός (Ανα)σχεδιασμός ως Εργαλείο Αντιεξέγερσης: Ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης στο Βιετνάμ

Πέμπτη 14/5/2026 14:00-17:00 – Αίθουσα Γ

Δείτε την αφίσα.

H διάλεξη πραγματοποιείται στο πλαίσιο του μαθήματος: 
Ειδικά Θέματα Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής ΙΙ: Αποαποικιοποίηση της Αρχιτεκτονικής
Διδάσκων: Π.Φωκαΐδης, Επικ.Καθ.ΤΑΜ ΠΘ

Σύντομο βιογραφικό ομιλητή:
Ο Χρήστος Φιλιππίδης είναι εντεταλμένος διδάσκων στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Τα τελευταία χρόνια διεξάγει κριτική έρευνα πάνω σε ζητήματα που σχετίζονται με την ασφαλειοποίηση και τη στρατιωτικοποίηση των πόλεων, με ιδιαίτερη εστίαση στις θεωρίες/πρακτικές της αντιεξέγερσης και την αστική γεωπολιτική.

ΟΡΥΚΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
δομημένα περιβάλλοντα και γεωλογίες τόπων

Λυδία Ξυνογαλά
Πέμπτη 14/5, 13.00 Πατάρι Μεταπτυχιακού

Η διάλεξη αυτή θα αναπτυχθεί μέσα από μια σειρά τόπων στην Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γερμανία, όπου η αρχιτεκτονική και η γεωλογία διαπλέκονται. Μέσα από μια προσεκτική παρατήρηση δομημένων αντικειμένων και υλικών καταλοίπων, θα συζητηθεί πώς μεθοδολογίες, φιλοσοφικές έννοιες, γεωλογική γνώση και ιστορία μπορούν να συντεθούν, προκειμένου να γραφτούν και να φανταστούν νέες αφηγήσεις.

Δείτε την αφίσα.

Η Λυδία Ξυνογαλά (Dr.sc ETH) είναι αρχιτέκτονισσα και συγγραφέας που εργάζεται μεταξύ Ζυρίχης και Αθήνας. Σήμερα είναι μεταδιδακτορική διδάσκουσα στην Ακαδημία Αρχιτεκτονικής του Mendrisio και στην Ακαδημία Τέχνης και Σχεδιασμού της Καρλσρούης. Η διδακτορική της διατριβή, με θέμα την ιστορία των ιαματικών πηγών και λουτρών στην Ελλάδα, εκπονήθηκε ως υπότροφος του gta Institute στο ETH Zurich, προτάθηκε για το ETH Medal και παρουσιάστηκε στις εκθέσεις του gta exhibitions ETH Zurich, στο ZAZ Bellerive και στην Ακαδημία του Mendrisio. Αυτή την περίοδο προετοιμάζει τη μονογραφία της, η οποία θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο από τις εκδόσεις Park Books στη Ζυρίχη.
Η αρχιτεκτονική της πρακτική, ALOS, έχει υποστηριχθεί από υποτροφίες του New York Foundation for the Arts και του Ιδρύματος Ωνάση, ενώ έχει διακριθεί με υποψηφιότητες και βραβείο στα Greek Architecture Awards. Έχει δώσει διαλέξεις διεθνώς και το έργο και τα κείμενά της έχουν δημοσιευθεί στα περιοδικά Future Anterior, MIT Thresholds, Log, e-flux architecture, Manifest Journal, Domus, gta papers, wallpaper και σε άλλους συλλογικούς τόμους και επιστημονικά περιοδικά. Στο παρελθόν έχει διδάξει σχεδιαστικά στούντιο και σεμινάρια στο ETH Zurich, στο Columbia GSAPP, στο The Cooper Union, στο City College NY και στο RPI. Η Xynogala είναι κάτοχος πτυχίων αρχιτεκτονικής από το Princeton University, το The Cooper Union και το Bartlett School of Architecture, UCL.

Στο πλαίσιο του μαθήματος 
ΠΗΛΙΟΝ ΧΩΡΑ. Ξεμπλέκοντας και ξαναπλέκοντας ένα βουνό
Από  Το Παρατηρητήριο της Υπαίθρου
Διδάσκουσα: Μεταξία Μαρκάκη

Για το link σύνδεσης, επικοινωνήστε στο  memarkaki@uth.gr

Ομιλία Σταύρου Σταυρίδη «Κατοικώντας Χώρους των Κοινών. Η Συλλογική Κατοικία ως Τόπος Μοιράσματος»

Τρίτη 12/5/2026 18:00-20:00 - Φουαγιέ

Δείτε την αφίσα.

H ομιλία θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Συν-κατοικώντας τα Κενά: Από το Όραμα στη Διεκδίκηση» που συνδιοργανώνουν το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (ΤΑΜ ΠΘ) και η ανοιχτή ομάδα έρευνας και δράσης CoHab Athens μεταξύ 11/5/2026-22/5/2026.

Βιογραφικό ομιλητή:
Ο Σταύρος Σταυρίδης, αρχιτέκτονας και ακτιβιστής, είναι ομότιμος καθηγητής αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και θεωρίας στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, όπου σήμερα διδάσκει ένα μεταπτυχιακό μάθημα με θέμα τη σημασία της μητροπολιτικής εμπειρίας και τις ερευνητικές μεθοδολογίες και συνεχίζει να επιβλέπει διατριβές. Είναι μέλος του Εργαστηρίου Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του ΕΜΠ, καθώς και ιδρυτικό μέλος του ανεξάρτητου Εργαστηρίου για τα Αστικά Κοινά. Έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένη επιτόπια έρευνα στη Βραζιλία, την Ουρουγουάη, την Αργεντινή, την Κολομβία, τη Βενεζουέλα και το Μεξικό, με έμφαση στη στέγαση ως κοινό αγαθό και στους αστικούς αγώνες για αυτοδιαχείριση.

Στις πρόσφατες δημοσιεύσεις του περιλαμβάνονται τα εξής βιβλία: The Politics of Urban Potentiality (Λονδίνο 2024), Housing as Commons (σε συν-επιμέλεια με την Penny Travlou, Λονδίνο 2023), Common Spaces of Urban Emancipation (Μάντσεστερ 2019), Common Space. The City as Commons, (Λονδίνο 2016, Κωνσταντινούπολη 2016, Αθήνα 2019, Λισαβόνα 2021, Μιλάνο 2022, Βουκουρέστι 2024, Σεούλ 2022), Towards the City of Thresholds (Τρέντο, 2010, Μαδρίτη 2016, Κωνσταντινούπολη 2016, Νέα Υόρκη 2019), Μετέωροι Χώροι της Ετερότητας  (Αθήνα, 2010) και Από την Πόλη Οθόνη στην Πόλη Σκηνή(Αθήνα, 2002 Εθνικό Βραβείο Βιβλίου), καθώς και πολυάριθμα άρθρα σχετικά με το χώρο, την κατοίκηση, τους αγώνες στην πόλη και τα αστικά κοινά.  Έχει δώσει διαλέξεις σε πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Βόρειας και της Νότιας Αμερικής σχετικά με κινήματα της πόλης και τις πρακτικές ανάπτυξης και διεκδίκησης των αστικών κοινών.

Προσωπική ιστοσελίδα: https://stavrosstavrides.com/

Το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (ΤΑΜ ΠΘ) και η ανοιχτή ομάδα έρευνας και δράσης CoHab Athens, διοργανώνουν έκθεση και παράλληλες εκδηλώσεις με τίτλο: «Συν-κατοικώντας τα Κενά: Από το Όραμα στη Διεκδίκηση» μεταξύ 12/5/2026-21/5/2026.

Η έκθεση παρουσιάζει τα αποτελέσματα του συνεργατικού-νεανικού διαγωνισμoύ «CoHabiting Vacancies – Συν-κατοικώντας τα κενά» που διοργανώθηκε από την ομάδα CoHab (2024-2025). Ο διαγωνισμός είχε ως στόχο τη διερεύνηση δυνατοτήτων επανάχρησης και μετατροπής κενών κτιρίων -που ανήκουν κυρίως σε δημόσιους φορείς ή κοινωφελείς οργανισμούς- σε διαφορετικούς τύπους συνεταιριστικής στέγασης σύμφωνα με τις τοπικές ανάγκες. Οι καινοτόμες προτάσεις που κατατέθηκαν στον διαγωνισμό αποδεικνύουν ότι το μοντέλο και το όραμα της συνεταιριστικής κατοικίας μπορούν να αποτελέσουν ένα ουσιαστικό όχημα για την εξασφάλιση καλύτερης και πιο προσιτής κατοικίας, τόσο ως απάντηση στη στεγαστική κρίση και την κοινωνική απομόνωση όσο και ως μέσο βιώσιμης αξιοποίησης κενών κτιρίων στις Ελληνικές πόλεις αλλά και την ύπαιθρο.

Η έκθεση παρουσιάστηκε στην Αθήνα (Νοέμβριος 2025) και, μετά τον Βόλο, θα ταξιδέψει στη Θεσσαλονίκη, λειτουργώντας ως αφορμή για τη διερεύνηση εναλλακτικών μοντέλων παραγωγής κατοικίας αλλά και συλλογικής κατοίκησης σε διαφορετικούς τόπους. Με αφετηρία τις οραματικές ιδέες που κατέθεσαν στον διαγωνισμό νέοι/ες επιστήμονες/ισσες για μια διαφορετική αξιοποίηση των κενών κτιρίων και τη μετατροπή τους σε θύλακες κοινής ζωής, αλληλεγγύης και φροντίδας, και αντλώντας γνώση και εμπειρία από διεθνή εγχειρήματα, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και η ομάδα CoHab ανοίγουν ένα ευρύτερο διάλογο με τοπικούς φορείς και κοινωνικές ομάδες για τις θεσμικές, κοινωνικές και αρχιτεκτονικές προκλήσεις προώθησης της συνεργατικής και συνεταιριστικής κατοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώνονται οι εξής ανοιχτές εκδηλώσεις:

Α) Έκθεση αρχιτεκτονικού διαγωνισμού «Συν-κατοικώντας τα κενά: Από το Όραμα στη Διεκδίκηση». Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν την Τρίτη 12/5 20:30 και η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή καθημερινά 10:00-20:00 μέχρι την Τετάρτη 21/5 στον Εκθεσιακό Χώρο του ΤΑΜ ΠΘ.

Β) Επιστημονική ημερίδα και ανοιχτή συζήτηση “Κατοικώντας Χώρους των Κοινών. Η Συλλογική Κατοικία ως Τόπος Μοιράσματος” με κεντρικό ομιλητή τον Σταύρο Σταυρίδη, Ομότιμο Καθηγητή της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ την Τρίτη 12/5, 18:00 στο ΤΑΜ ΠΘ. 

Γ) «Εργαστήριο Συμμετοχικού Οραματισμού για Συμπεριληπτικές Συγκατοικήσεις», με δυνατότητα συμμετοχής φοιτητών/τριών του ΠΘ, το οποίο θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 13/5, 15:00-17:00, στην Κεντρική Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. [Εγγραφή στο συμμετοχικό εργαστήριο: https://forms.gle/MMJKLmR7TtPY6sqr9]

Δ) Ανοιχτή συζήτηση «Συμμαχία για την Συνεταιριστική Κατοικία» στην οποία συμμετέχουν φορείς που δραστηριοποιούνται στη Θεσσαλία. Σύντομες τοποθετήσεις και ανοιχτή συζήτηση θα αναδείξουν τις προοπτικές των συνεταιριστικών μοντέλων στην παραγωγή της κατοικίας και εν γένει των συλλογικών εγχειρημάτων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 13/5, 18:00-20:00 στηνΚεντρική Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Οι εκδηλώσεις εντάσσονται στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και της ανοιχτής ομάδας έρευνας-δράσης CoHab Athens. Εξυπηρετούν τον κοινό τους στόχο να ενημερώσουν και να ενεργοποιήσουν τον δημόσιο διάλογο γύρω από κρίσιμες κοινωνικές και χωρικές προκλήσεις, καθώς και να συμβάλουν ενεργά, αξιοποιώντας την επιστημονική τους γνώση και δίκτυα συνεργασιών τους, στην αντιμετώπισή τους.

Κατεβάστε την αφίσα και το πρόγραμμα των εκδηλώσεων.

Διάλεξη του Σωτήρη Τσουκαρέλη με τίτλο Αποκέντρωση, Κοινά και Κοινωνική Αλληλέγγυα Οικονομία:  Ενα Κοσμοτοπικό μοντέλο ανάπτυξης για τον ορεινό χώρο την Πέμπτη 7/5, 10.00 στο Πατάρι Μεταπτυχιακού.

Ο Σωτήρης Τσουκαρέλης είναι ιδρυτικό μέλος και Υπεύθυνος Κοινωνικής Καινοτομίας της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης «Τα Ψηλά Βουνά».Σπούδασε πολιτική επιστήμη στο Πανεπιστήμιο Κρήτης με κατευθύνσεις την πολιτική φιλοσοφία και την τοπική ανάπτυξη. Φοίτησε στο Μετσόβιο Κέντρο Διεπιστημονικής Έρευνας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στον τομέα Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης των Ορεινών Περιοχών. Έκτοτε, θεωρεί τον εαυτό του ακτιβιστή των ορεινών περιοχών, της αποκέντρωσης και του αγροδιατροφικού τομέα. Συμμετέχει στα περιβαλλοντικά κινήματα υπεράσπισης του τόπου του και προωθεί εναλλακτικά μοντέλα παραγωγής και ζωής που βασίζονται στον συνεργατισμό, την ανάπτυξη των τοπικών κοινοτήτων και τη σύνδεσή τους με το παγκόσμιο.Είναι ενεργός αγρότης και καλλιεργεί λαχανικά σε υψόμετρο 1000 μέτρων στην πρότυπη φάρμα του στο Δεμάτι Ζαγορίου. Ακόμη, έχει εκπαιδευτεί στην Αμερικάνικη Γεωργική Σχολή στους τομείς της Δημιουργίας Τουριστικών Εμπειριών, του Μάρκετινγκ, του Εναλλακτικού Τουρισμού και του Αγροτουρισμού. Είναι γαλακτοκόμος, τυροκόμος, απόφοιτος της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων.Ο Σωτήρης είναι πρόεδρος της Ένωσης Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας Ηπείρου “Κοινό Κ.Αλ.Ο.” και αντιπρόεδρος ανάπτυξης οικοσυστημάτων της Πανελλήνιας Συνομοσπονδίας Ενώσεων φορέων Κ.Αλ.Ο. “ΠΑ.Σ.Ε. ΚΑλ.Ο.”.Από τον Ιανουάριο του 2024 είναι σύμβουλος του δημάρχου Ιωαννίνων, σε θέματα κοινωνικής οικονομίας και διευθύνων σύμβουλος της Δημοτικής Ανώνυμης Εταιρείας Ακινήτων Ιωαννίνων (ΔΗ.ΑΝ.ΕΤ.Α.Ι.)

Διάλεξη της Αθηνάς Βιτοπούλου «Softscapes of Care_ Μετα-ανθρωποκεντρικός Σχεδιασμός και Διαειδική Συνύπαρξη στην Εποχή της Κλιματικής Αλλαγής»

Τετάρτη 6/5/2026 19:00-21:00 - Αίθουσα Γ και διαδικτυακά (MS Teams)

Δείτε την αφίσα.

H διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του μαθήματος: ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΩΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ 
Διδάσκων: Π.Φωκαΐδης Επίκ. Καθ., ΤΑΜ ΠΘ

Σύντομο βιογραφικό ομιλήτριας:
H Αθηνά Βιτοπούλου είναι Αρχιτέκτονας Μηχανικός ΑΠΘ, με μεταπτυχιακό στις θεωρίες και τους μηχανισμούς του Αρχιτεκτονικού και Αστικού Σχεδιασμού (DEA Projet architectural et urbain : théories et dispositifs, Ecoles d'Architecture και Institut Français d'Urbanisme-Université Paris 8) και διδακτορικό δίπλωμα στον τομέα της Ιστορίας και των Πολιτισμών (EHESS, Paris, βραβείο «Grand Prix de Thèse sur la Ville 2011»). Είναι Αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΑΠΘ. Από την κτήση του πτυχίου της δραστηριοποιείται στους τομείς του αστικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, ενώ έχει συμμετάσχει ως μέλος ομάδας έργου σε μελέτες και αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς αστικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Διαθέτει πλούσιο ερευνητικό, εκπαιδευτικό και συγγραφικό έργο σε θέματα που σχετίζονται με τη θεωρία και την πρακτική του βιώσιμου αστικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, τις αστικές πολιτικές και τις κοινωνικο-χωρικές επιπτώσεις τους, τις πολιτικές γης, τους μηχανισμούς και τις διαδικασίες διαμόρφωσης του αστικού χώρου, τις συμμετοχικές πρακτικές, την ιστορία των πόλεων και του πολεοδομικού σχεδιασμού, το θεσμικό πλαίσιο του χωρικού σχεδιασμού, την προστασία και ανάδειξη της αστικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Διάλεξη & Προβολή Ντοκιμαντέρ

Μετακινήσεις, παραγωγή και μνήμη:
Από την Αγχίαλο της Ανατολικής Ρωμυλίας στη Νέα Αγχίαλο Μαγνησίας μέσα από τα αρχεία του Συνεταιρισμού «Η ΔΗΜΗΤΡΑ»
Αλέξανδρος Καπανιάρης
Πέμπτη 30.4, 14.00, Αίθουσα Γ

Η εισήγηση εξετάζει τη δυναμική σχέση ανάμεσα στις μετακινήσεις πληθυσμών, την παραγωγική δραστηριότητα και τη συγκρότηση της συλλογικής μνήμης, εστιάζοντας στη μετάβαση από την Αγχίαλο της Ανατολικής Ρωμυλίας στη Νέα Αγχίαλο Μαγνησίας. Μέσα από την αξιοποίηση των αρχειακών τεκμηρίων του Συνεταιρισμού «Η ΔΗΜΗΤΡΑ», αναδεικνύονται οι τρόποι με τους οποίους οι πρόσφυγες ανασυγκρότησαν την οικονομική και κοινωνική τους ζωή, μεταφέροντας γνώσεις, πρακτικές και ταυτότητες στον νέο τόπο εγκατάστασης. Παράλληλα, διερευνάται πώς η παραγωγή —ιδίως στον αγροτικό και συνεταιριστικό τομέα— λειτούργησε όχι μόνο ως μέσο επιβίωσης αλλά και ως φορέας διατήρησης και αναδιαμόρφωσης της μνήμης και της πολιτισμικής συνέχειας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας νέας τοπικής ταυτότητας με ρίζες στο παρελθόν.

Δείτε την αφίσα.

Βιογραφικό
Ο  Αλέξανδρος Γ. Καπανιάρης , είναι Διδάκτορας Ψηφιακής Λαογραφίας του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Έχει ολοκληρώσει δύο Μεταδιδακτορικές έρευνες σε ζητήματα αρχειακής εθνογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας & Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Έχει διδάξει μαθήματα σχετικά με την ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά, ψηφιακές εφαρμογές- νέες τεχνολογίες και πολιτιστική διαχείριση στα πανεπιστήμια Πειραιώς, Ιωαννίνων, Δυτικής Μακεδονίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.Την περίοδο 2021-22 ήταν Επισκέπτης Ερευνητής (Visiting Research Fellow) στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου σε ζητήματα αρχειακής εθνογραφίας που σχετίζονται με την μετανάστευση.

Από το 2017 είναι Καθηγητής-Σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και τα τελευταία δύο χρόνο στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Συντονιστής στην θεματική ενότητα «Ψηφιακή Διαχείριση της Πολιτιστικής κληρονομιάς (ΨΑΕ60)».

Από το 2014 έως το 2021 ήταν επιστημονικός υπεύθυνος του έργου για τα 100 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς για την καταγραφή της μνήμης και της ιστορίας της οργάνωσης με τίτλο «Ένας αιώνας, συνεταιριστικής παράδοσης και αγώνα». Από το 2018 έως το 2023 ήταν επιστημονικός υπεύθυνος του έργου για τα 100 χρόνια ιστορίας  του Αγροτικού Οινοποιητικού Συνεταιρισμού Νέας Αγχιάλου «Η ΔΗΜΗΤΡΑ» για την καταγραφή της μνήμης και της ιστορίας της οργάνωσης με τίτλο «Από την Αγχίαλο της Ανατολικής Ρωμυλίας στην Νέα Αγχίαλο Μαγνησίας Μνήμες προσφυγιάς και ιστορίες συνεργατικότητας».

Το 2014 για το έργο του «Οι Μάηδες της Μακρινίτσας, το 2018 για το έργο του «Ψηφιακή Λαογραφία και Εκπαίδευση», και το 2019 για το δίτομο έργο «Αγροτικός Συνεταιρισμός Ζαγοράς, Ένας αιώνας συνεταιριστικής παράδοσης και αγώνα, Η ιστορία, οι συνεταιριστικές αξίες και ο πολιτισμός της αγροτικής παραγωγής» βραβεύτηκε από την Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με το «Βραβείο Λυσίμαχου Καυταντζόγλου».

Στο πλαίσιο του μαθήματος  ΜΗΧΑΝΗ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ: Περιπλανήσεις στην 'Υπαιθρο Χώρα
Από  Το Παρατηρητήριο της Υπαίθρου
Διδάσκουσα: Μεταξία Μαρκάκη

Για το link σύνδεσης, επικοινωνήστε στο  memarkaki@uth.gr

Διάλεξη + Προβολή Ντοκιμαντέρ

Ξεμπλέκοντας τον πολιτισμό της αγροτικής παραγωγής στο Πήλιο:
Το ιστορικό αρχείο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς (1916–2016) ως πεδίο τεκμηρίωσης και επανασύνθεσης του ορεινού χώρου
Αλέξανδρος Καπανιάρης
Πέμπτη 30.4, 11.00, Πατάρι Μεταπτυχιακού

Η εισήγηση διερευνά τον πολιτισμό της αγροτικής παραγωγής στο Πήλιο μέσα από μια πολυεπίπεδη ανάγνωση του ιστορικού αρχείου του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς (1916–2016), αντιμετωπίζοντάς το ως δυναμικό πεδίο τεκμηρίωσης και επανασύνθεσης του ορεινού χώρου. Μέσα από διοικητικά έγγραφα, λογιστικά κατάστιχα, αλληλογραφία και υλικό καθημερινής πρακτικής, αναδεικνύονται οι μετασχηματισμοί των παραγωγικών σχέσεων, οι μορφές συλλογικής οργάνωσης και οι στρατηγικές διαχείρισης των φυσικών πόρων σε ένα απαιτητικό γεωγραφικό περιβάλλον. Παράλληλα, η ανάλυση φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο οι συνεταιριστικές δομές συνέβαλαν στη διαμόρφωση τοπικών ταυτοτήτων και στην ενσωμάτωση της παράδοσης σε σύγχρονες πρακτικές, προσφέροντας ένα ερμηνευτικό πλαίσιο για την κατανόηση της ιστορικής συνέχειας και των ρήξεων στον ορεινό αγροτικό χώρο.

Δείτε την αφίσα.

Βιογραφικό
Ο Αλέξανδρος Γ. Καπανιάρης , είναι Διδάκτορας Ψηφιακής Λαογραφίας του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Έχει ολοκληρώσει δύο Μεταδιδακτορικές έρευνες σε ζητήματα αρχειακής εθνογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας & Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Έχει διδάξει μαθήματα σχετικά με την ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά, ψηφιακές εφαρμογές- νέες τεχνολογίες και πολιτιστική διαχείριση στα πανεπιστήμια Πειραιώς, Ιωαννίνων, Δυτικής Μακεδονίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Την περίοδο 2021-22 ήταν Επισκέπτης Ερευνητής (Visiting Research Fellow) στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου σε ζητήματα αρχειακής εθνογραφίας που σχετίζονται με την μετανάστευση.Από το 2017 είναι Καθηγητής-Σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και τα τελευταία δύο χρόνο στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Συντονιστής στην θεματική ενότητα «Ψηφιακή Διαχείριση της Πολιτιστικής κληρονομιάς (ΨΑΕ60)».

Από το 2014 έως το 2021 ήταν επιστημονικός υπεύθυνος του έργου για τα 100 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς για την καταγραφή της μνήμης και της ιστορίας της οργάνωσης με τίτλο «Ένας αιώνας, συνεταιριστικής παράδοσης και αγώνα». Από το 2018 έως το 2023 ήταν επιστημονικός υπεύθυνος του έργου για τα 100 χρόνια ιστορίας  του Αγροτικού Οινοποιητικού Συνεταιρισμού Νέας Αγχιάλου «Η ΔΗΜΗΤΡΑ» για την καταγραφή της μνήμης και της ιστορίας της οργάνωσης με τίτλο «Από την Αγχίαλο της Ανατολικής Ρωμυλίας στην Νέα Αγχίαλο Μαγνησίας Μνήμες προσφυγιάς και ιστορίες συνεργατικότητας».

Το 2014 για το έργο του «Οι Μάηδες της Μακρινίτσας, το 2018 για το έργο του «Ψηφιακή Λαογραφία και Εκπαίδευση», και το 2019 για το δίτομο έργο «Αγροτικός Συνεταιρισμός Ζαγοράς, Ένας αιώνας συνεταιριστικής παράδοσης και αγώνα, Η ιστορία, οι συνεταιριστικές αξίες και ο πολιτισμός της αγροτικής παραγωγής» βραβεύτηκε από την Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με το «Βραβείο Λυσίμαχου Καυταντζόγλου».

Στο πλαίσιο του μαθήματος 
ΠΗΛΙΟΝ ΧΩΡΑ. Ξεμπλέκοντας και ξαναπλέκοντας ένα βουνό
Από  Το Παρατηρητήριο της Υπαίθρου
Διδάσκουσα: Μεταξία Μαρκάκη

Για το link σύνδεσης, επικοινωνήστε στο  memarkaki@uth.gr

Αναρτήθηκε στον Κάλλιπο, πλατφόρμα ανοιχτών ακαδημαϊκών ηλεκτρονικών συγγραμμάτων, το έργο «Ψηφιακές Μορφές Αφήγησης, Σχεδίαση και ανάπτυξη οπτικοακουστικών, διαδραστικών και διαμεσικών έργων» των συγγραφέων Γιώργου Παπακωνσταντίνου (ομ. καθ. ΤΑΜ ΠΘ) και Παναγιώτη Κυριακουλάκου (επ. καθ. ΤΜΣΠΣ Παν. Αιγαίου).

Το σύγγραμμα είναι αφιερωμένο στον αγαπημένο φίλο και συνάδελφο Σπύρο Παπαδόπουλο, διευθυντή του ΕΠΕΟΤ και πρόεδρο του ΤΑΜ, που έφυγε τόσο νωρίς. Το έργο του συνεχίζει να μας εμπνέει και να μας κινητοποιεί.

https://repository.kallipos.gr/handle/11419/15090?&locale=el

Η Σούπα του Βουνού και της Πόλης - Bρώσιμοι τόποι και άλλες “αστοχωρικές” συναντήσεις

Πατάρι Μεταπτυχιακού
Τετάρτη 22/4, 18.00

Την Τετάρτη 22/4 συναντάμε τη Ναυσικά Παπαχαραλάμπους, ανθρωπολόγο της διατροφής και σεφ, για να μετατρέψουμε το ΤΑΜ σε μια μεγάλη κουζίνα, όπου τόποι και υλικά συναντιούνται, αναμειγνύονται και επανασυντίθενται. Η “σούπα” λειτουργεί ως ένα κοινό υγρό πεδίο, μέσα στο οποίο διαφορετικά στοιχεία, τρόποι καλλιέργειας και σχέσεις τροφής αναλύονται, συνυπάρχουν και μετασχηματίζονται σε μια νέα, βρώσιμη συνθήκη και συλλογική δράση.

ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ:
Η ομάδα από το ΠΗΛΙΟΝ ΧΩΡΑ φέρνει υλικά από το βουνό. 
Τι σημαίνει βρώσιμο βουνό και τi από όσα βρίσκουμε στις αγορές του Βόλου, και της πόλης γενικά, παράγεται στο Πήλιο? Αναζητούμε οπωροκηπευτικά, προϊόντα συνεταιρισμών ή άλλα υλικά που συνδέονται με τους τόπους μελέτης μας: Βότανα από το βουνό - Προϊόντα από τοπία ελιάς (λάδι, ελιές) - Φρούτα (π.χ. μήλα) και Λαχανικά από καλλιεργήσιμες εκτάσεις - Προϊόντα συνεταιρισμών (π.χ. ZAGORIN) - Προϊόντα μικροβιοτεχνίας που πωλούνται σε τουριστικές αγορές του Πηλίου (π.χ. Μακρινίτσα: κριθαράκι, χυλοπίτες κ.λπ.). Πόσο μακριά φτάνει το βουνό; Φέρνουμε προίοντα του βουνού και χαρτογραφούμε τους τόπους από όπου προήλθαν.

Η ομάδα ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΩΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ φέρνει υλικά από την πόλη. 
Τι μπορεί να βρει κανείς στη λαϊκή αγορά, σε ένα μικρό παντοπωλείο ή σε ένα μανάβικο; Βρίσκουμε κάτι που παράγεται τοπικά στη Θεσσαλία ή τελικά συνδέονται με άλλες πιο μακρινές γεωγραφίες; Είναι προϊόντα εντατικής καλλιέργειας και εμπορίου ή οικιακής κλίμακας; Αναζητούμε ακόμα «άσχημα» λαχανικά ή φρούτα που περίσσεψαν ή θα πετιούνταν. Από πού προέρχονται όλα αυτά τα προϊόντα πως παράγονται και πού καταλήγουν αν δεν αγοραστούν; 

Η ομάδα ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ φέρνει υλικά από το Νομό Μαγνησίας.
Πώς χαρτογραφείται η τροφή σε μια συγκεκριμένη γεωγραφία; Ποια δίκτυα παραγωγής, διανομής και κατανάλωσης τη διαμορφώνουν; Αναζητούμε προϊόντα που προέρχονται από διαφορετικές περιοχές της Μαγνησίας (βουνό, κάμπο, πόλη) και σκεφτόμαστε τις διαδρομές τους: από τον τόπο παραγωγής έως το πιάτο. Τι αποκαλύπτουν αυτές οι διαδρομές για τις σχέσεις μεταξύ τοπικού και υπερτοπικού;

Το συλλογικό μαγείρεμα θα συνοδεύσει η ομιλία της Ναυσικάς Παπαχαραλάμπους με τίτλο «Η Μυρωδιά της Υπαίθρου: Συν-εστίαση και Ταυτότητα σε Περιόδους Κρίσης» και η προβολή του ντοκιμαντέρ Ο Μανάβης (2013), του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου. 

Είστε όλες και όλοι καλεσμένες μας, να μαγειρέψουμε, να φάμε και να συζητήσουμε μαζί για βρώσιμους τόπους, αναπάντεχες "αστοχωρικές" συναντήσεις και ρευστές, υβριδικές γεωγραφίες γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι και ένα πιάτο σούπας!

Η «Σούπα του Βουνού και της Πόλης» παρασκευάζεται και καταναλώνεται συλλογικά στο πλαίσιο των μαθημάτων του εαρινού εξαμήνου 2026: 

ΠΗΛΙΟΝ ΧΩΡΑ. Ξεμπλέκοντας και ξαναπλέκοντας ένα βουνό
Διδάσκουσα: Μεταξία Μαρκάκη 

Συγκατοικώντας στον Κήπο: Αρχιτεκτονικές της Φροντίδας
Διδάσκων: Πέτρος Φωκαΐδης 

ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ
Διδάσκουσα: Θάλεια Μάρου 

Δείτε την αφίσα.