Γενικές ικανότητες (βάσει παραρτήματος διπλώματος): Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών, Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις, Λήψη αποφάσεων, Ομαδική εργασία, Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον, Σχεδιασμός και διαχείριση έργων, Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα, Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον.
[Γνώση, Κατανόηση, Εφαρμογή, Σύνθεση]
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:
- Αντιμετωπίζουν σύνθετα προβλήματα διεπιστημονικού χαρακτήρα στον σχεδιασμό και την κατασκευή κτιρίων.
- Ενσωματώνουν ποσοτικές μεθόδους περιβαλλοντικής αξιολόγησης στη διαδικασία του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού.
- Αξιολογούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των δομικών υλικών μέσω μεθόδων Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (Life Cycle Assessment - LCA).
- Χρησιμοποιούν εργαλεία ψηφιακής προσομοίωσης για την ενεργειακή και περιβαλλοντική αξιολόγηση κτιρίων.
- Χειρίζονται εξοπλισμό πεδίου, όπως θερμοκάμερες, συστήματα δοκιμών αεροστεγανότητας (Blower Door) και όργανα μέτρησης θερμικής και οπτικής άνεσης.
- Αναπτύσσουν ολοκληρωμένες προτάσεις κτιρίων σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης (nZEB) με βάση τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.
ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ: ΗΛΙΑΚΟ ΔΕΚΑΘΛΟ
Το μάθημα αποτελεί εισαγωγή στο διεπιστημονικό πλαίσιο που διέπει τους διεθνείς φοιτητικούς διαγωνισμούς σχεδιασμού κτιρίων υψηλής περιβαλλοντικής και ενεργειακής απόδοσης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον διαγωνισμό Solar Decathlon.
Βασικός στόχος του μαθήματος είναι ο σχεδιασμός μιας ισόγειας κατοικίας καθαρού εμβαδού 70 m², γεφυρώνοντας την αρχική αρχιτεκτονική σύλληψη με τις αρχές της βέλτιστης βιώσιμης δόμησης. Η εκπαιδευτική διαδικασία συνδυάζει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό με την περιβαλλοντική αξιολόγηση, την ενεργειακή ανάλυση και την τεχνολογική καινοτομία.
Κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού, οι φοιτητές/τριες καλούνται να κατανοήσουν, να μελετήσουν και να ενσωματώσουν δέκα βασικές θεματικές ενότητες (Δέκαθλο), οι οποίες προσεγγίζουν ολιστικά την έννοια του κτιρίου υψηλής απόδοσης:
Θεματικές Ενότητες (Δέκαθλο)
-
Αρχιτεκτονική
- αισθητική ποιότητα
- λειτουργικότητα και εργονομία
- ποιότητα εσωτερικών και εξωτερικών χώρων
- ένταξη στο φυσικό και αστικό περιβάλλον
-
Οικονομική Βιωσιμότητα
- κατασκευαστικό κόστος
- κόστος κύκλου ζωής
- δυνατότητα ευρείας εφαρμογής και αναπαραγωγής
-
Μηχανική και Κατασκευαστικά Συστήματα
- στατικός σχεδιασμός
- ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα
- ενεργειακές εγκαταστάσεις
- τεχνική αρτιότητα και κατασκευασιμότητα
-
Επικοινωνία και Εκπαίδευση
- παρουσίαση και τεκμηρίωση του έργου
- επικοινωνία με ειδικούς, χορηγούς και επισκέπτες
- διάχυση γνώσης και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση
-
Καινοτομία
- έξυπνα συστήματα ελέγχου
- πρωτοποριακά υλικά
- νέες κατασκευαστικές μέθοδοι
- καινοτόμες ενεργειακές λύσεις
-
Άνεση (Comfort Zone)
- θερμική άνεση
- ποιότητα εσωτερικού αέρα
- οπτική άνεση και φυσικός φωτισμός
- ακουστική ποιότητα
-
Λειτουργική και Ενεργειακή Απόδοση Κατοικίας
- αποδοτική χρήση οικιακών συσκευών
- κάλυψη καθημερινών αναγκών των χρηστών
- περιορισμός λειτουργικής κατανάλωσης ενέργειας
-
Ενέργεια
- παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές
- ενεργειακή κατανάλωση
- ενεργειακό ισοζύγιο και αυτονομία του κτιρίου
-
Μετακινήσεις
- βιώσιμες μορφές μεταφοράς
- ενσωμάτωση ηλεκτρικών οχημάτων
- υποδομές φόρτισης και κινητικότητας χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος
-
Ισοζύγιο Νερού και Βιωσιμότητα
- εξοικονόμηση νερού
- διαχείριση και επαναχρησιμοποίηση υδάτων
- περιβαλλοντικό αποτύπωμα υλικών
- αξιολόγηση κύκλου ζωής
- συνολική βιωσιμότητα του έργου
Πηγές
- SOLAR DECATHLON RULES : https://sdeurope.uni-wuppertal.de/fileadmin/architektur/sdeurope/04_Ver%C3%B6ffentlichungen/SDE21-RULES_V_2.4_18_05_22.pdf
- SOLAR DECATHLON EXAMPLES: https://solardecathlon.eu/sde2122-teamsare-the-future/
- Life Cycle Assessment of Buildings: A practical Guide : file:///C:/Users/AT/Downloads/CLF-LCA-Practice-Guide_2019-05-23.pdf
- Life Cycle of Buildings : An simple example : file:///C:/Users/AT/Downloads/CLF-LCA-Practice-Guide-Gingerbread-House-Example-2018-07-09.pdf
- DESIGN STRATEGIES FOR REVERSIBLE BUILDINGS: https://www.bamb2020.eu/wp-content/uploads/2019/05/Reversible-Building-Design-Strateges.pdf
- MATERIAL PASSPORTS : https://www.bamb2020.eu/wp-content/uploads/2019/02/BAMB_MaterialsPassports_BestPractice.pdf
- The 2030 Palette : https://2030palette.org/palette/
- Design for Disassembly in the built environment: https://www.eurogypsum.org/wp-content/uploads/2015/05/N147.pdf
Βιβλιογραφία
- Prefab Architecture A Guide to Modular Design and Construction, by Ryan E. Smith
- Heating, Cooling, Lighting: Sustainable Design Methods for Architects by Norbert Lechner
Kτιρια, ενέργεια και Περιβάλλον, Εκδόσεις University Studio Press, Επιμ. Π. Κοσμόπουλος, ISBN 978-960-12-1713-0, 2008.
· LEED v4forBUILDING DESIGN AND CONSTRUCTION : http://greenguard.org/uploads/images/LEEDv4forBuildingDesignandConstructionBallotVersion.pdf
· BREEAM, UK: https://www.breeam.com/NC2018/content/resources/output/10_pdf/a4_pdf/print/nc_uk_a4_print_mono/nc_uk_a4_print_mono.pdf
· Active for more comfort , Passive House: https://passivehouse-international.org/upload/download_complete_PH_Brochure.pdf
· Οδηγοί ενεργειακής επιθεώρησης ΚΑΠΕ : http://www.cres.gr/kape/education/guide_a_gr.pdf, http://www.cres.gr/kape/education/guide_b_gr.pdf, http://www.cres.gr/kape/education/guide_c_gr.pdf
Ενημερωτικά σχετικά με την χρήση θερμοκάμερας και blowerdoor:
· Thermal Imaging Guidebook for buildings and renewable energy applications : http://www.flirmedia.com/MMC/THG/Brochures/T820325/T820325_EN.pdf
· Blower Door : https://www.blowerdoor.com/fileadmin/BlowerDoorEN/_Dokumente/Handbuecher/Reference_guide_BlowerDoor_Standard_DG-1000_2017-10.pdf
Τα λογισμικά που χρησιμοποιούνται στο μάθημα είναι τα εξής :
1. ENVI-MET: https://envi-met.info/doku.php?id=intro:modelconcept
2. DesignBuilder : https://designbuilder.co.uk/
3. System Advisor Model : https://sam.nrel.gov/