Blended Intensive Program (BIP)
Architecture(s) of Care 3: Occupy, Poetically
International Summer School – Pietra de’ Giorgi, Italy
15 - 19 Ιουνίου 2026

Στα πλαίσια του πρόγραμματος Erasmus+, το Università degli Studi di Pavia οργανώνει ένα Blended Intensive Program (BIP). Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν 5-7 φοιτητές / φοιτήτριες του Τμ. Αρχιτεκτόνων και θα πραγματοποιηθεί με φυσική παρουσία στον Pietrade’ Giorgi, Ιταλία (15-19 Ιουνίου). Θα περιλαμβάνει online συναντήσεις πριν την φυσική παρουσία.

Περιγραφή του προγράμματος:
Join us for a one-week residency in the hilltop village of Pietra de’ Giorgi, in the rural landscape of the Oltrepò Pavese, Northern Italy. Architecture(s) of Care 3: Occupy, Poetically invites students and early researchers to explore architecture as a collective, situated and experimental practice. Rather than learning about a place, participants will learn by inhabiting it. For one week, we will live and work together in the village, engaging with its spaces, rhythms and community while contributing to an ongoing project of cultural reactivation centred on the reopening of the village’s historic cinema as a social theatre. The programme combines critical mapping exercises, spatial observation and conversations with local actors with a hands-on construction workshop, where participants will collaboratively design and build small architectural elements for the public spaces around the cinema. Walking, mapping, building and sharing everyday life become part of a collective ritual of learning and making, where design is understood not as a finished object but as a process of care, negotiation and radical imagination. Participants will stay together in the village in a temporary residency setting, with accommodation and daily lunch provided throughout the programme. If you are interested in experimental pedagogies, rural futures and architecture as a form of social engagement, this summer school offers a unique opportunity to think, build and inhabit together.

Δείτε την αφίσα.

Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό για φοιτητές τουλάχιστον του 3^ου έτους.

Αναγνώριση μαθημάτων:
To BIP παρέχει 3 ECTS και αναγνωρίζεται ως:

• μάθημα επιλογής «ΕΝΤΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ» του 3^ου και 4^ου έτους
• ή, στην περίπτωση που δε χρωστούνται τέτοια μαθήματα, σαν επιπλέον δράση.

Υποστήριξη:
Η συμμετοχή των φοιτητών ενισχύεται οικονομικά από το πρόγραμμα Erasmus.

Επιλογή φοιτητών / φοιτητριών:
Οι ενδιαφερόμενοι/ες για συμμετοχή στο BIP πρέπει να συμπληρώσουν τη φόρμα συμμετοχής στο google form μέχρι 10/04/2026.

Κριτήρια επιλογής:

1. ο Μ.Ο. της αναλυτικής βαθμολογίας
2. η δήλωση ενδιαφέροντος

Υπεύθυνος προγράμματος:
κ. Fabiano Micocci

Στο πλαίσιο του ΠΜΣ Επαναχρήσεις Κτιρίων και Συνόλων του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, την Πέμπτη 02/04/2026 στις 17:00 [UTC+3] στο MS TEAMS θα πραγματοποιηθεί η διαδικτυακή διάλεξη με προσκεκλημένο τους Label Architecture με τίτλο "From Belgium with love”.

Συντονισμός: Fabiano Micocci, ΤΑΜ ΠΘ

Βιογραφικό
Label architecture is an architectural practice based in Brussels, a city they also call home. Their projects, on various scales, are as much an opportunity to play with existing space, from their common reference points, as not to take themselves too seriously while being serious about their work. An insatiable will to play with the obvious to maximum effect. Associates: Thibaut Rome, Michel Lefèvre, Christophe Pham, Andreas Vanysacker. Collaborators: Henri Winter, Alexis Le Gallo.

Σύνδεσμος MS Teams.

Σχεδιάζοντας τη Γη: Το Βιομηχανικό Πάρκο Kuklen και ο Μετασχηματισμός των Περιφερειών της Φιλιππούπολης μέσω της Παγκόσμιας Παραγωγής

Ina Valkanova

Πέμπτη 26.3, 14.00

ONLINE

Η διάλεξη παρουσιάζει μια εις βάθος μελέτη ενός τοπίου παγκόσμιας παραγωγής στην περιφέρεια της Φιλιππούπολης (Plovdiv) — τη Ζώνη Οικονομικής Ανάπτυξης Trakia. Βασιζόμενη σε συζητήσεις για ροές υλικών, δίκτυα και κοινωνικές δυναμικές, εξετάζει πώς η γη μετασχηματίζεται μέσω διασυνδεδεμένων υλικών, κανονιστικών και βιωματικών διαδικασιών. 

Εστιάζοντας στον ρόλο της ιδιωτικής κατασκευαστικής εταιρείας Senit, η διάλεξη αναλύει πώς η βιομηχανική ανάπτυξη ξεκίνησε σε πρώην αγροτική γη και κατέστη δυνατή μέσω συμμαχιών μεταξύ πολιτικών, χρηματοοικονομικών και συμβουλευτικών φορέων. Με αυτόν τον τρόπο, αναδεικνύονται οι μηχανισμοί της εκτεταμένης βιομηχανικής αστικοποίησης. Η περίπτωση του Βιομηχανικού Πάρκου Kuklen εξετάζεται μέσα από τα καθεστώτα ιδιοκτησίας γης, τις συναλλαγές και τις δομές διαχείρισης, αποκαλύπτοντας τα πολιτικοοικονομικά πλαίσια που διαμόρφωσαν την περιοχή, καθώς και αναδυόμενες πρακτικές φροντίδας και περιβαλλοντικής αποκατάστασης.

Η διάλεξη διερευνά επίσης τη μεταβαλλόμενη υλική ζωή του τοπίου, που διαμορφώνεται τόσο από ανθρώπινες όσο και από μη ανθρώπινες δυνάμεις, όπου οι φυσικές διαδικασίες διασταυρώνονται με τον ελεγχόμενο σχεδιασμό των βιομηχανικών υποδομών. Προσεγγίζοντας τις βιομηχανικές περιοχές ως δυναμικά και σχεσιακά περιβάλλοντα, προτείνει μια πολυεπίπεδη, περισσότερο-από-ανθρώπινη κατανόηση των τοπίων παγκόσμιας παραγωγής, αμφισβητώντας την ιδέα ότι τέτοιες αναπτύξεις πραγματοποιούνται σε «tabula rasa» ή καθορίζονται αποκλειστικά από κυρίαρχες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις.

Η Ina Valkanova είναι ερευνήτρια, πολεοδόμος και ακτιβίστρια. Η έρευνά της εξερευνά τη σχέση μεταξύ παγκόσμιας παραγωγής και τοπικών περιβαλλόντων, με έμφαση σε μια ειδική οικονομική ζώνη στην περιφέρεια της Φιλιππούπολης, στη Βουλγαρία. Κατέχει διδακτορικό από το ETH Zürich (Institute of Landscape and Urban Studies) και δίπλωμα μηχανικού (Dipl.-Ing.) από το RWTH Aachen. Από το 2017 έως το 2019 διετέλεσε Συντονίστρια Επενδύσεων και Καινοτομίας για τη μακροπρόθεσμη στρατηγική ανάπτυξης της πόλης της Σόφιας, Vision for Sofia 2050. Προηγουμένως, υπήρξε διευθύντρια του διεθνούς φεστιβάλ One Architecture Week, Plovdiv. Είναι συνιδρύτρια του Gradoscope, μιας συλλογικότητας με έδρα τη Σόφια που εστιάζει στον σχεδιασμό αστικών και τοπιακών διαδικασιών σε σύνθετες αστικές πρωτοβουλίες και έργα αναπλάσεων. Έχει διδάξει στο Πανεπιστήμιο Αρχιτεκτονικής της Σόφιας και στο ETH Zürich, ενώ έχει δώσει διαλέξεις σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως στο Copenhagen Architecture Week, στο Belgrade International Architecture Week, στο Karlsruhe Institute of Technology και στο KU Leuven. Το έργο της έχει δημοσιευθεί στα Steel Cities: The Architecture of Logistics in Central and Eastern Europe, Dimensions Journal και Bauwelt, μεταξύ άλλων. Συμμετείχε ως μέλος της κριτικής επιτροπής των New European Bauhaus Awards 2025 και πρόσφατα συν-επιμελήθηκε την έκθεση It Was All Fields Once, που παρουσιάστηκε στο CIVA και στο Track Brussels.

Στο πλαίσιο του μαθήματος 
ΜΗΧΑΝΗ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ: Περιπλανήσεις στην 'Υπαιθρο Χώρα

Από Το Παρατηρητήριο της Υπαίθρου

Διδάσκουσα: Μεταξία Μαρκάκη

Για το link σύνδεσης, επικοινωνήστε στο memarkaki@uth.gr

Διάλεξη της Νίκης Σορβανή «Χαρτο-γράφοντας για Φεμινιστικές και Κουίρ Προσεγγίσεις»

Πέμπτη 26/3/2026 14:00-17:00 - Διαδικτυακά - https://msteams.link/KSD2

Δείτε την αφίσα.

H διάλεξη θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά στο πλαίσιο του μαθήματος: Ειδικά Θέματα Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής ΙΙ: Αποαποικιοποίηση της Αρχιτεκτονικής (Διδάσκων: Π.Φωκαΐδης, Επικ.Καθ.ΤΑΜ ΠΘ)

Σύντομο βιογραφικό ομιλήτριας:
Η Νίκη Σορβανή είναι αρχιτεκτόνισσα από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με ακαδημαϊκή και ερευνητική δραστηριότητα στη διασταύρωση αρχιτεκτονικής, φεμινιστικής γεωγραφίας και κουίρ σπουδών χώρου. Είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων — από το Πάντειο (Φύλο-Κοινωνία-Πολιτική) και την Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ (Σχεδιασμός-Χώρος-Πολιτισμός), από την οποία έλαβε και το διδακτορικό της δίπλωμα, με αντικείμενο την κριτική ανάλυση της κανονικότητας στον μοντερνισμό, μέσα από το παράδειγμα του βιβλίου εργονομίας του Ernst Neufert. Το ερευνητικό της έργο εστιάζει στις έμφυλες και ενσώματες διαστάσεις του χώρου. Η μονογραφία της Κατοικώντας (σ)το Αν-οίκειο: Προς μια Χωρική Διερεύνηση της «Ντουλάπας» εκδόθηκε το 2025. Παράλληλα, έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια, με δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους, αλλά και διαλέξεις με κεντρικό θεωρητικό άξονα τη φεμινιστική και κουίρ προσέγγιση του χώρου, τόσο στη μικρή κλίμακα του σώματος και της κατοικίας, όσο και της πόλης.

Architecture is Climate

Χριστίνα Σερίφη (MOULD)

Πέμπτη 26.3, 11.00

Παρουσίαση Βιβλίου + Διάλεξη

Online

Η έρευνα και το βιβλίο Architecture is Climate επαναπροσδιορίζει τις ίδιες τις βάσεις της αρχιτεκτονικής σε μια εποχή πολλαπλών κρίσεων. Απορρίπτοντας ξεπερασμένα παραδείγματα αέναης γραμμικής ανάπτυξης, τεχνοκρατικών «λύσεων» και του διαχωρισμού ανθρώπου και φύσης, υποστηρίζει ότι η αρχιτεκτονική πρέπει να επαναστοχαστεί ριζικά — όχι ως ο σχεδιασμός αντικειμένων, αλλά ως μια πρακτική βαθιά διαπλεγμένη με το κλίμα, την πολιτική, την ιστορία και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Μέσα από οκτώ βασικές θεματικές — γνώση, οικονομία, γη, πόροι, υποδομές, εργασία, πολιτική και πολιτισμός — το Architecture is Climate διερευνά πώς η κλιματική κατάρρευση αναδιαμορφώνει κάθε πτυχή της αρχιτεκτονικής σκέψης και πράξης. Αντλώντας από πολλαπλές φωνές και συγκεκριμένα παραδείγματα από όλο τον κόσμο, δεν προσφέρει μόνο μια κριτική του υπάρχοντος καθεστώτος, αλλά και ένα όραμα για άλλες δυνατές αρχιτεκτονικές — και άλλα δυνατά κλίματα — που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η Χριστίνα Σερίφη είναι αρχιτέκτονας, ερευνήτρια και συνιδρύτρια του TiriLab μιας πρωτοβουλίας που εξερευνά την πολυπολιτισμική κληρονομιά, τις τοπικές τεχνολογίες και τις γνώσεις στην Θεσπρωτία. Υπήρξε προηγουμένως κύρια ερευνήτρια στη Terreform, ένα κέντρο αστικής έρευνας στη Νέα Υόρκη, με αντικείμενο τη μελέτη της ιθαγενούς γνώσης, εναλλακτικών εκπαιδευτικών μοντέλων και της αυτάρκειας. Η Χριστίνα είναι επίσης μέλος της ερευνητικής  ομάδας MOULD. Το πιο πρόσφατο έργο τους, «Architecture is Climate», διερευνά τη διαπλοκή της αρχιτεκτονικής με την οικολογική κρίση. Αυτή τη στιγμή διδάσκει και διεξάγει έρευνα στο Ινστιτούτο Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής και της Πόλης στο TU Braunschweig.

Στο πλαίσιο του μαθήματος ΠΗΛΙΟΝ ΧΩΡΑ. Ξεμπλέκοντας και ξαναπλέκοντας ένα βουνό

Από Το Παρατηρητήριο της Υπαίθρου
Διδάσκουσα: Μεταξία Μαρκάκη

Για το link σύνδεσης, επικοινωνήστε στο memarkaki@uth.gr

Με αφορμη την Παγκοσμια Ημερα Δασων, αυριο Σαββατο 21 Μαρτιου 2026, η Ερευνητικη Μοναδα Δομικων Κατασκευων maKe προτεινει στην κοινοτητα του Τμηματος Αρχιτεκτονων Μηχανικων του Πανεπιστημιου Θεσσαλιας μια πεζοπορικη εξορμηση στο Πηλιο.

Προκειται για την κυκλικη διαδρομη Μηλιες-Βυζιτσα, με αφετηρια και τερμα τον Παλαιο Σιδηροδρομικο Σταθμο των Μηλεων. Μια διαδρομη εξαιρετικης φυσικης ομορφιας, που διασχιζει δυο απο τους πιο χαρακτηριστικους οικισμους του Πηλιου, κινειται πανω σε ορεινα μονοπατια και παραδοσιακα καλντεριμια, διαβαινει ρεματα και γεφυρες και μας δινει την ευκαιρια να συνομιλησουμε, μεταξυ αλλων, για τα πηλιορειτικα αρχοντικα, την εντυπωσιακη γεφυρα του Ντε Κίρικο και την ιδιαιτερη εκκλησια των Παμμεγιστων Ταξιαρχων, καθως και για τον Μουτζουρη του Πηλιου, τα γεγονοτα του Ολοκαυτωματος των Μηλεων, την ξακουστη Μηλιωτικη Σχολη και τα κειμηλια της Βιβλιοθηκης Ψυχης Ακος, αλλα και να δοκιμάσουμε τα φημισμενα προιοντα του Αγροτουριστικου Συνεταιρισμου Βυζιτσας Εσπεριδες.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ: 8 χιλιόμετρα | 3,5 ώρες πορείας | Β.Δ.: μέτρια
αφετηρια: σιδηροδρομικος σταθμος Μηλεων [ 9:30 ] | τερμα: πλατεια Μηλεων [ 14:30 ]

Η εξορμηση ανήκει στο πλαισιο των δρασεων Trails & Tales hiking series (ανοιξη 2026), που διοργανωνεται απο το πιλοτικο προγραμμα Narrative Trails.

Narrative Trails
Το πιλοτικό έργο Narrative Trails (επιστημονικά υπεύθυνη: Καθ. Μ.Βροντίση) εκπονείται από την Ερευνητική Μονάδα Δομικών Κατασκευών [maKe] του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, σε διεπιστημονική συνεργασία με άλλα ακαδημαϊκά τμήματα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς και φορείς της τοπικής κοινωνίας. Οι προτάσεις κάνουν χρήση των στοιχείων του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, για να μιλήσουν για τις άυλες συνιστώσες του τόπου και του τοπίου, μέσα από την περιπατητική εμπειρία σε μονοπάτια και καλντερίμια του Πηλίου. Το διάστημα 2018-2025, οι εργασίες έχουν εστιάσει στις περιοχές της Μακρινίτσας, των Μηλεών & Βυζίτσας, της Τσαγκαράδας, του Αγίου Λαυρεντίου, καθώς και στη βιομηχανική κληρονομιά της πόλης του Βόλου.

Στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+, η Ecole National Superieur d’ Architecture de Nantes (Γαλλία) οργανώνει το Blended Intensive Program (BIP) “Windy Landscapes Windy Stories”. To BIP ολοκληρώνει τον κύκλο Blended Intensive Programs με θέμα Organic Architecture που έχει οργανώσει το δίκτυο της ENSA Nantes και των Αρχιτεκτονικών Τμημάτων των πανεπιστημίων Θεσσαλίας, Luigi Vanvitelli και Anhalt. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν 5 φοιτητές / φοιτήτριες του Τμ. Αρχιτεκτόνων και θα πραγματοποιηθεί με φυσική παρουσία στη Νάντη (29/5/2026 – 5/6/2026) και με online sessions τον Μάιο του 2026. Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό για φοιτητές του 3^ου , 4^ου και 5^ου έτους.

Δείτε το πρόγραμμα.

To BIP παρέχει 3 ECTS και αναγνωρίζεται ως μάθημα επιλογής του 3ου και 4ου έτους ή, στην περίπτωση που δε χρωστούνται τέτοια μαθήματα, ως επιπλέον δράση.

Η συμμετοχή των φοιτητών ενισχύεται οικονομικά από το πρόγραμμα Erasmus. (https://erasmus.uth.gr/gr/spoudes/%CE%B2lended-intensive-programmes)

Υπεύθυνη προγράμματος κ. Τροβά

Επιλογή φοιτητών / φοιτητριών
Οι ενδιαφερόμενοι/ες για συμμετοχή στο BIP πρέπει να συμπληρώσουν την φόρμα συμμετοχής https://forms.gle/WPBqYXT5TFiuVu6Q9 μέχρι την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026.

Κριτήρια επιλογής:

• ο Μ.Ο. της αναλυτικής βαθμολογίας
• η δήλωση ενδιαφέροντος

Στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+, το Πανεπιστήμιο Anhalt (Γερμανία) και το Πανεπιστήμιο Luigi Vanvitelli (Ιταλία) οργανώνουν το Blended Intensive Program (BIP) “The Muse and The Space”. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν 5 φοιτητές / φοιτήτριες του Τμ. Αρχιτεκτόνων και θα πραγματοποιηθεί με φυσική παρουσία στο Βερολίνο (24 /4/2026 – 2/5/2026) και με online sessions στις 30 Μαρτίου και στις 15 Μάιου 2026. Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό για φοιτητές του 3^ου , 4^ου και 5^ου έτους.

Δείτε το πρόγραμμα.

To BIP παρέχει 3 ECTS και αναγνωρίζεται ως μάθημα επιλογής του 3ου και 4ου έτους ή, στην περίπτωση που δε χρωστούνται τέτοια μαθήματα, ως επιπλέον δράση.

Η συμμετοχή των φοιτητών ενισχύεται οικονομικά από το πρόγραμμα Erasmus. (https://erasmus.uth.gr/gr/spoudes/%CE%B2lended-intensive-programmes)

Υπεύθυνη προγράμματος κ. Τροβά

Επιλογή φοιτητών / φοιτητριών
Οι ενδιαφερόμενοι/ες για συμμετοχή στο BIP πρέπει να συμπληρώσουν την φόρμα συμμετοχής https://forms.gle/iRviRQLzgWUEyHMZ8 μέχρι την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026.

Κριτήρια επιλογής:

• ο Μ.Ο. της αναλυτικής βαθμολογίας
• η δήλωση ενδιαφέροντος

Την Πέμπτη 19 Μαρτίου στις 17:30 θα πραγματοποιηθεί στο αμφιθέατρο διάλεξη της Δρ Ελίκης Διαμαντούλης με θέμα «Tracing WasteLandscapes: Τα σκουπιδοτοπία ως ίχνη αστικού μεταβολισμού» στο πλαίσιο του μαθήματος ΦΥΣΗ, ΤΟΠΙΟ & ΑΣΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ που διδάσκει η επίκουρη καθηγήτρια Ασπασία  Κουζούπη (8ο εξάμηνο).

Πώς διαμορφώνεται-σχηματίζεται ένα σκουπιδοτοπίο χωρικά; Ποιοι οι μηχανισμοί σχηματισμού και πως λειτουργεί ένας τέτοιος μηχανισμός αστικού μεταβολισμού; Επιλέγεται η θέση του στο τοπίο; Πώς διαμορφώνεται ο χώρος πάνω σε αυτό και γύρω από αυτό; Ποια είναι η αλληλεπίδραση της κοινωνίας με τα σκουπιδοτοπία και πώς τα προσεγγίζει; Θα παρουσιαστούν περιπτώσεις μελέτης (case studies) σκουπιδοτοπίων από διαφορετικές χωρικές συνθήκες-οπτικές και μεθόδους έρευνας από τη διδακτορική διατριβή “From Wasteland to Landscape: a socio-ecological design study of care”.

Δείτε την αφίσα.

Η Ελίκη Διαμαντούλη είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Νάπολης Federico II και του Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (co-tutelle), όπου μελέτησε τη σχέση των σκουπιδοτοπίων με το ευρύτερο τοπίο και το σχεδιασμό αυτών σε δημόσιο ή φυσικό χώρο. Εργάζεται ως ελεύθερη επαγγελματίας και ως ερευνήτρια σε συνεργασία με διαφορετικές ομάδες (LOUTSES, Lalitsa, Eli.n.iki, Collectif Origin’S) με θεματικό επίκεντρο την αρχιτεκτονική, την οικολογία και τις κοινωνικο-οικολογικές σχέσεις του χώρου. Έχει εργαστεί ως αρχιτέκτονας στο αρχιτεκτονικό γραφείο Team31 και στο γραφείο αρχιτεκτονικής τοπίου NMM Landschaftsarchitektur. Αυτό το διάστημα, ολοκληρώνει τις μεταπτυχιακές σπουδές της στην αρχιτεκτονική τοπίου στο TU Munich. Κατέχει Δίπλωμα Αρχιτέκτονα Μηχανικού από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Χαρτογραφώντας τις ανθρώπινες κοινότητες μέσα από το δίκτυο μονοπατιών του Πηλίου Όρους

Κωνσταντίνος Σαφλέκος

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026 | 15:00-17:00 [αίθουσα Ε]

Παρουσίαση στο πλαίσιο του μαθήματος Αφηγηματικές Διαδρομές
Διδάσκουσα: Μ.Βροντίση

Ο Κωνσταντίνος Σαφλέκος παρουσιάζει την ερευνητική του εργασία με τίτλο "Το δίκτυο των μονοπατιών του Πηλίου Όρους. Ερμηνεύοντας πηγές του 19ου αιώνα", καθώς και αποσπάσματα από το κεφάλαιο "Δίκτυο Μονοπατιών του Πηλίου Όρους: Υλική Υπόσταση και Άυλη Διάσταση" από τον (υπό έκδοση) συλλογικό τόμο με τίτλο "Άυλες Δομές και η Συγκρότηση των Απτών Πραγμάτων: 14 κείμενα για το τοπίο, την άυλη κληρονομιά και τον αρχιτεκτονικό χώρο" (επιμ. Α.Κουζούπη, Κ.Μωραΐτης).

Μέσα από το παράδειγμα του Πηλίου Όρους, η παρουσίαση συζητά το μονοπάτι ως στοιχείο της υλικότητας του τοπίου και φορέα της άυλης κληρονομιάς του τόπου. Η έρευνα εστιάζει στην ορεινή και ημιορεινή περιοχή του Πηλίου, εξετάζοντας ένα παλίμψηστο διαδρομών στο διάστημα των τελευταίων αιώνων. Το πρώτο σκέλος επιχειρεί να αποτυπώσει το δίκτυο μονοπατιών του Πηλίου του 19ου αιώνα, μέσα από βιβλιογραφικές και χαρτογραφικές πηγές της εποχής. Προσεγγίζοντας το δίκτυο ως ζωτική συνιστώσα της ανθρώπινης δραστηριότητας του «τότε», αναδεικνύονται τύποι μονοπατιών ανάλογα με τους χρήστες που αυτά εξυπηρετούσαν, κατανοώντας, έτσι, τόσο την εγγραφή τους στο εκάστοτε τοπίο, όσο και τον ρόλο τους μέσα στο δίκτυο. Στο δεύτερο σκέλος, η μελέτη χαρακτηριστικών παραδειγμάτων διαδρομών του πεζοπορικού δικτύου του «σήμερα» και η αντιδιαστολή ανάμεσα στην παρουσία και χρήση τους στο παρελθόν και το παρόν, οδηγεί σε μια σειρά παρατηρήσεων για την υλική υπόσταση και την άυλη διάσταση του μονοπατιού εν γένει: ως ίχνος στον χώρο, ως μαρτυρία κοινωνικών πρακτικών, ως μνήμη μιας κοινωνικοπολιτικής συγκρότησης. Τα μονοπάτια κάθε τόπου αποτελούν ως δίκτυο μια εγγραφή στο φυσικό και πολιτισμικό τοπίο, ως αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτισμικής του ταυτότητας και κληρονομιάς.

Κωνσταντίνος Σαφλέκος
Ο Κωνσταντίνος Σαφλέκος αποφοίτησε το 2024 από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και έκτοτε εργάζεται στο αρχιτεκτονικό γραφείο Εργαστήριο Αρχιτεκτονικής 149: Δημήτρης Φιλιππιτζής και Συνεργάτες στον Βόλο. Το 2025 ήταν μέλος της σχεδιαστικής ομάδας Eli.n.iki., που υλοποίησε το έργο Wander Kautsch στα πλαίσια του ανοιχτού αρχιτεκτονικού διαγωνισμού Young Designer Ideas του Luxembourg Urban GArden (LUGA 2025). Παράλληλα, από το 2020, είναι μόνιμος συνεργάτης της Ερευνητικής Μονάδας Δομικών Κατασκευών [maKe] και μετέχει ενεργά στο πιλοτικό πρόγραμμα Narrative Trails, συνεισφέροντας και εξελίσσοντας τις γνώσεις του σε ζητήματα γεωπληροφοριακών συστημάτων (GIS) και χαρτογραφικών εφαρμογών στον χώρο των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών.

Narrative Trails
Το πιλοτικό έργο Narrative Trails (επιστημονικά υπεύθυνη: Καθ. Μ.Βροντίση) εκπονείται από την Ερευνητική Μονάδα Δομικών Κατασκευών [maKe] του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, σε διεπιστημονική συνεργασία με άλλα ακαδημαϊκά τμήματα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς και φορείς της τοπικής κοινωνίας. Οι προτάσεις κάνουν χρήση των στοιχείων του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, για να μιλήσουν για τις άυλες συνιστώσες του τόπου και του τοπίου, μέσα από την περιπατητική εμπειρία σε μονοπάτια και καλντερίμια του Πηλίου. Το διάστημα 2018-2025, οι εργασίες έχουν εστιάσει στις περιοχές της Μακρινίτσας, των Μηλεών & Βυζίτσας, της Τσαγκαράδας, του Αγίου Λαυρεντίου, καθώς και στη βιομηχανική κληρονομιά της πόλης του Βόλου.

Trails & Tales
Το μάθημα επιλογής Αφηγηματικές Διαδρομές συνεχίζει, για έβδομη χρονιά, την περιπλάνηση του σε χαρακτηριστικές διαδρομές του Πηλίου, ανακαλύπτοντας και προβάλλοντας γνωστές και άγνωστες πτυχές της ταυτότητας της περιοχής. Ανθολογίες κειμένων, συλλογές εικόνων, έντυπες περιηγήσεις και ψηφιακές ξεναγήσεις, θεματική σηματοδότηση, επιδαπέδιοι χάρτες, παιχνίδια και μικροκατασκευές αφηγούνται ιστορίες από τη λαϊκή παράδοση και τη μυθολογία, τις εικαστικές και παραστατικές τέχνες, την προφορική ιστορία και τις κοινωνικές πρακτικές του Πηλίου.