Was It the Wind? Listening to Photographs at the Edge of the Urban
Prof. Junia Cambraia Mortimer
Πέμπτη 05/11, 13.00
Αμφιθέατρο και ONLINE
Κάθε φωτογραφία ξεκινά με έναν ήχο: το ξερό κλικ του κλείστρου, που μοιάζει να υπόσχεται ότι μπορεί να σταματήσει τον χρόνο και να μετατρέψει τη ζωή σε αρχείο. Όμως το κλικ δεν σταματά τίποτα. Σε μια κοινωνία κατακλυσμένη από εικόνες, οι φωτογραφίες χάνουν το βάθος τους. Περνούν μπροστά από τα μάτια μας, συσσωρεύονται και ισοπεδώνουν τους κόσμους που απεικονίζουν. Αυτή η διάλεξη στρέφεται από τη θέαση των εικόνων στην ακρόασή τους.
Αντλώντας από τη σκέψη των Ariella Azoulay, Christina Sharpe, Tina Campt και Fred Moten, η διάλεξη διερευνά τρία αρχεία: ένα οικογενειακό φωτογραφικό άλμπουμ της δεκαετίας του 1950 από το Σαλβαδόρ της Βραζιλίας, το αφροφωτογραφικό αρχείο Zumvi και τις φωτογραφίες του Roberto Monte-Mór από το μέτωπο επέκτασης προς τον Αμαζόνιο τη δεκαετία του 1980. Θέτει ερωτήματα σχετικά με το ποιος κρατούσε τη φωτογραφική μηχανή, ποιος παραμένει ανώνυμος και τι αρχίζουμε να ακούμε όταν το βλέμμα φτάνει στα όριά του. Ο ήχος, η κοπή, ο πηλός και η συνομιλία γίνονται τρόποι διερεύνησης μιας άλλης εκδοχής του αστικού: να βλέπουμε μαζί με τους άλλους, αντί απλώς να τους κοιτάζουμε.
Η Junia Cambraia Mortimer είναι αρχιτέκτονας, πολεοδόμος και φωτογράφος, καθώς και επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Πολεοδομίας της Σχολής Αρχιτεκτονικής και Σχεδιασμού του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου του Minas Gerais (UFMG), στη Βραζιλία. Είναι επίσης συνεργαζόμενη καθηγήτρια στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου της Bahia (UFBA), όπου δίδαξε από το 2015 έως το 2024. Κατά την περίοδο 2025–2026 υπήρξε διεθνής υπότροφος του Urban Studies Foundation στο Urban Institute του Πανεπιστημίου του Sheffield, ενώ το 2023 διετέλεσε επισκέπτρια ερευνήτρια στο Τμήμα Ιστορίας της Τέχνης και της Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Harvard. Είναι πτυχιούχος Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας (UFMG, 2007), κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Erasmus Mundus στις Ευρωπαϊκές Ανθρωπιστικές Σπουδές από το Universidade Nova de Lisboa και το Université de Perpignan (2010), καθώς και διδακτορικού διπλώματος στην Αρχιτεκτονική και την Πολεοδομία (UFMG, 2015). Στο πλαίσιο της διδακτορικής της έρευνας πραγματοποίησε ερευνητική παραμονή στο The Cooper Union της Νέας Υόρκης, υπό την επίβλεψη του Anthony Vidler. Το έργο της επικεντρώνεται στη διευρυμένη σχέση αστικού χώρου και φύσης, στην εικόνα και στο αρχείο, συνδυάζοντας πρακτικές, θεωρητικές και ιστοριογραφικές προσεγγίσεις. Είναι συγγραφέας του βιβλίου Arquiteturas do olhar (2017) και συνεπιμελήτρια του Entre imagem e escrita: Aracy Esteve Gomes e a cidade de Salvador (2020). Σε συνεργασία με τον Roberto Luís Monte-Mór αναπτύσσει την προσέγγιση των «αρχείων αστικού χώρου και φύσης» (urban-nature archives) ως μια αισθητηριακή πρακτική της ιστορίας, με στόχο τον επαναπροσδιορισμό της διευρυμένης αστικοποίησης στη βραζιλιάνικη Αμαζονία (JOVIS, 2025· Urban Studies, 2026). Είναι επικεφαλής του Εργαστηρίου Μελετών Εικόνας και Αρχιτεκτονικής (LEIA/CNPq), αναπληρώτρια επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας «Αρχεία, πηγές, αφηγήσεις» (Arquivos, fontes, narrativas, FAU-USP) και μέλος της ερευνητικής ομάδας Cosmópolis (UFMG).
Στα πλαίσια του μαθήματος ΕΚΤΟΣ ΠΟΛΗΣ: Εξερευνώντας το Αστικό Αλλιώς – Περιπλανήσεις σε τόπους Διευρυμένης Αστικοποίησης
Το Παρατηρητήριο της Υπαίθρου
Διδάσκουσα: Μεταξία Μαρκάκη
Για το link σύνδεσης, επικοινωνήστε στο memarkaki@uth.gr
Εικόνα: Κολάζ του Edgar Kanaykõ Xakriabá. Φωτογραφίες των Roberto Monte-Mór και Edgar Kanaykõ Xakriabá.