Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον σχεδιασμό ενός χώρου φροντίδας για άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα, όχι ως ιατρική δομή ίασης, αλλά ως περιβάλλον προσωρινής παραμονής, αποφόρτισης, ανάπαυσης και επαναφοράς της σωματικής και ψυχικής ισορροπίας. Αφετηρία της εργασίας αποτελεί η εμπειρία της χρόνιας ασθένειας ως μεταβολή της σχέσης του ανθρώπου με το ίδιο του το σώμα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος οργανώνει την καθημερινότητά του, διαχειρίζεται την ενέργειά του, σχετίζεται με τους άλλους και αντιλαμβάνεται τον χώρο γύρω του.
Επομένως, η προσέγγιση δεν περιορίζεται στη διάγνωση, αλλά εστιάζει στο βίωμα της ασθένειας και στις ανάγκες που προκύπτουν: παύση, απόσυρση, αποδοχή, κοινότητα και χώροι που επιτρέπουν την ήπια ενεργοποίηση. Μέσα από ερωτηματολόγια, θεωρητική και επιστημονική έρευνα και ανάλυση, η εργασία αναγνωρίζει ότι οι αυτές ανάγκες των χρόνιων ασθενών δεν είναι απλώς ψυχολογικές ή κοινωνικές, αλλά συνδέονται με τη σωματική μεταβλητότητα, τη δυσκολία ρύθμισης του στρες, την κόπωση και την ανάγκη επιστροφής σε αίσθηση ασφάλειας.
Έτσι, ο σχεδιαστικός στόχος μετατοπίζεται από την έννοια της θεραπείας στην έννοια της φροντίδας: στη δημιουργία ενός χώρου που δεν υπόσχεται ίαση, αλλά υποστηρίζει το σώμα στην προσπάθειά του να αποφορτιστεί, να επανασυνδεθεί με φυσικούς ρυθμούς και να κατοικήσει ξανά με μεγαλύτερη ανακούφιση. Η σύγχρονη επιστημονική τεκμηρίωση για τη σχέση φύσης, στρες, φλεγμονής και κοινωνικοποίησης ενισχύει την θέση, ότι το χωρικό πλαίσιο καθημερινότητας δεν είναι ουδέτερο για το σώμα, αλλά λειτουργεί ως ένας δυναμικός παράγοντας ρύθμισης.
Η πρόταση λοιπόν χωροθετείται στο Νότιο Πήλιο, σε έναν ελαιώνα στη περιοχή του Λογγαρίου, που περιβάλλεται από δάση βελανιδιών και καστανιών, και οργανώνεται ως διάσπαρτο φροντιστικό πεδίο, αντί για ενιαίο κτίριο-θεραπευτήριο, το οποίο εμπεριέχει τη διαμονή, την κοινή ζωή, την παύση, την κίνηση και τις καθημερινές πρακτικές φροντίδας. Το οικόπεδο, το ανάγλυφο, η βλάστηση, η σκιά, η θέα της θάλασσας, ο ήλιος, ο άνεμος και το μικροκλίμα λειτουργούν ως βασικοί κανόνες σύνθεσης, ενώ κεντρική τυπολογική αναφορά αποτελεί το μαντρί/σταβλική δομή, ως μορφή «αρχιτεκτονικής της μνήμης» και ως κατοίκηση στο τοπίο με ελάχιστο, λιτό και εξωστρεφή χαρακτήρα. Η σχεδιαστική λύση μεταφράζει τις σχεδιαστικές αρχές του -πέτρινη βάση, ελαφριά ανωδομή, ανοιχτότητα, συγκεκριμένη οριοθέτηση και άμεση σχέση με τη γη- σε ένα μικρό τόπο φροντίδας, όπου η φύση δεν περιβάλλει απλώς τον χώρο ως σκηνικό, αλλά γίνεται το ίδιο το ενεργό μέσο της φροντίδας.
Λέξεις-κλειδιά: Αυτοάνοσο · φροντίδα · επαναρρύθμιση · Φύση · Πήλιο