Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η μελέτη και η εφαρμογή της πρακτικής του σχεδιασμού με βάση το διαθέσιμο, προτείνοντας την δημιουργία εργαστηρίου μελέτης κι ανάπτυξης σπόρων στην Γεωπονική Σχολή του Βόλου με χρήση τοπικών, ανακτημένων δομικών στοιχείων.
Η παρούσα εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη, ένα θεωρητικό κι ένα πρακτικό. Αναλυτικότερα, στο πρώτο μέρος αρχικά βάσει της ερευνητικής εργασίας «Η βιογραφία των υλικών στις κατασκευές μέσα από παραδείγματα της γραμμικής, ανακυκλωτικής, κυκλικής και βιοβασισμένης σχεδιαστικής λογικής» που εκπονήθηκε σε συνεργασία με τον συμφοιτητή μου Δημήτρη Ζάρα, γίνεται συνοπτική αναφορά στην περιβαλλοντική κρίση, στο μερίδιο ευθύνης του κατασκευαστικού κλάδου σε αυτή, στην κυκλική οικονομία και τις σχετικές στρατηγικές, ως λύση στο πρόβλημα. Στην συνέχεια, η συμμετοχή στο θεωρητικό εργαστήριο Circu/ability (BIP) [Αμβέρσα, Ιούλιος 2023] λειτούργησε ως θεμέλιο για την χαρτογράφηση της διαδικασίας που ακολουθείται στην πρακτική του σχεδιασμού με βάση το διαθέσιμο σε χώρες της Ευρώπης όπως το Βέλγιο και η Ολλανδία. Ακόμα, παρουσιάζεται η αντίστοιχη διαδικασία όπως εφαρμόστηκε στα πλαίσια του εργαστηρίου Layers of Permanence (LoP) [Βόλος, Απρίλιος 2024] με βάση την εμπειρία της συμμετοχής στην ομάδα υποστήριξης αυτού.
Το δεύτερο μέρος αφορά την εφαρμογή αυτής της πρακτικής σχεδιασμού στην πόλη του Βόλου. Πιο συγκεκριμένα, επιλεγμένα δομικά στοιχεία που ανακτήθηκαν στα πλαίσια του LoP, μελετήθηκαν μέσω παρατήρησης, μετρήσεων και πειραματισμών σε κλίμακες 1:1 και 1:20. Έπειτα, βάσει των δυνατοτήτων και των αδύναμων σημείων που εντοπίστηκαν, αλλά και με αφορμή την συνάντηση και την πρόταση της κας Λεβίζου Ευθυμίας -αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Γεωπονική Σχολή του Βόλου- αποφασίστηκε ο σχεδιασμός ενός μικρού θερμοκηπίου για την κάλυψη των αναγκών των σχετικών μαθημάτων της σχολής. Στην συνέχεια ακολούθησε η σχεδιαστική διερεύνηση, κατά την οποία εφαρμόστηκαν αρχές και στρατηγικές της κυκλικής οικονομίας όπως η αποσυναρμολόγηση, το layering και τα R strategies με στόχο τον αποτελεσματικότερο δυνατό σχεδιασμό.
Η τελική πρόταση αφορά μια ορθογώνια, ημιυπαίθρια κατασκευή, με ξύλινο φέροντα οργανισμό και κυρίως ανακτημένα δομικά στοιχεία πλήρωσης, στην περίμετρο της οποίας οργανώνονται τέσσερεις διακριτές ζώνες χρήσεων. Στόχος είναι η δημιουργία ενός κεντρικού χώρου κίνησης για χρήση της κατασκευής εσωτερικά ως εργαστήριο μελέτης και ανάπτυξης σπόρων από μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας (εσωστρεφής χαρακτήρας). Παράλληλα όμως δίνεται δυνατότητα χρήσης της κατασκευής και από την εξωτερική μεριά της, εξυπηρετώντας τόσο ακαδημαϊκούς σκοπούς, όσο και τις δράσεις εξωστρέφειας για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, μέσω διάθεσης των παραγόμενων σπορόφυτων, διοργάνωσης εργαστηρίων, παρουσίασης των σχετικών ερευνών και εκθέσεων για την ανάδειξη της σημασίας του σπόρου. Τέλος, έγινε μέριμνα για επέκταση της κατασκευής για την κάλυψη πιθανής μελλοντικής ανάγκης.
Λέξεις κλειδιά: Κυκλική Οικονομία, Επαναχρησιμοποίηση, Σχεδιασμός για Αποσυναρμολόγηση, Ανακτημένα Δομικά Στοιχεία, Κατασκευή σε Κλίμακα Περιπτέρου