Η διπλωματική εργασία εστιάζει στη Μεταμόρφωση Καρδίτσας, έναν οικισμό που έχει πληγεί επανειλημμένα από πλημμυρικά φαινόμενα, γεγονός που αναδεικνύει την ιδιαίτερα ευάλωτη θέση του στον Θεσσαλικό κάμπο. Οι εκτεταμένες καταστροφές του 2023 οδήγησαν στη λήψη απόφασης για τη μετεγκατάσταση του οικισμού. Ωστόσο, μέχρι την υλοποίησή της, μέρος των κατοίκων επέστρεψε στον πλημμυρισμένο τόπο, προχωρώντας σε επισκευές των κατεστραμμένων κατοικιών.
Η πρόταση συνίσταται στη διαμόρφωση ενός δικτύου υποδομών που εκτείνεται κατά μήκος του άξονα σύνδεσης του υφιστάμενου οικισμού της Μεταμόρφωσης με τον εν δυνάμει νέο οικισμό και στοχεύει στη στήριξη της κοινότητας στη διαδικασία της μετάβασης, αντιμετωπίζοντας την «επισκευή» όχι ως μεμονωμένη πράξη αποκατάστασης, αλλά ως μια σύνθετη διαδικασία που αφορά τόσο την ανασυγκρότηση των κοινωνικών και οικονομικών σχέσεων όσο και του αποδυναμωμένου αγροτικού τοπίου. Κεντρικό ρόλο στο εγχείρημα διαδραματίζει η σύσταση ενός αγροτουριστικού συνεταιρισμού, ο οποίος λειτουργεί ως διοικητικός, κοινωνικός και εκπαιδευτικός πυρήνας της πρότασης. Το προτεινόμενο δίκτυο αναπτύσσεται τόσο στον αγροτικό χώρο όσο και εντός του οικισμού, μέσα από επεμβάσεις μόνιμου και εφήμερου χαρακτήρα, που συμπεριλαμβάνουν το κεντρικό κτίριο του συνεταιρισμού, παρασκευαστήρια τοπικών προϊόντων, μονάδες φιλοξενίας επισκεπτών, συνεταιριστικά καταστήματα, καθώς και συμπληρωματικές υποδομές που υποστηρίζουν τη λειτουργία του δικτύου.
Ο σχεδιασμός των δομών αποσκοπεί στον περιορισμό του κινδύνου καταστροφών σε περίπτωση πλημμυρών. Η βασική χωρική και κατασκευαστική λογική στηρίζεται στην απομάκρυνση των κτιρίων από το έδαφος, με την προσθήκη ενός ενδιάμεσου επιπέδου ανάμεσα στο χώρο που πλημμυρίζει και τη στέγη . Οι κύριες λειτουργίες αναπτύσσονται στον όροφο των επεμβάσεων, ενώ στο ισόγειο χωροθετούνται πιο εφήμερες χρήσεις, επιτρέποντας την προσαρμογή του δομημένου περιβάλλοντος στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του τοπίου.
Η παρούσα διπλωματική εργασία επιδιώκει, μέσα από μια προσέγγιση «από τα κάτω» που βασίζεται στην επιτόπια έρευνα και τον διάλογο με τους κατοίκους, να υποστηρίξει μια κοινότητα που απειλείται με διάλυση, ενισχύοντας την ικανότητα ανάκαμψης και αυτοπροσδιορισμού της μετά από φυσικές καταστροφές. Παράλληλα, αποσκοπεί στη μακροπρόθεσμη ενδυνάμωση της κοινότητας απέναντι σε ευρύτερες πιέσεις που χαρακτηρίζουν τον Θεσσαλικό κάμπο, όπως η ερημοποίηση του εδάφους, η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων και η γήρανση του πληθυσμού, φαινόμενα που οδηγούν στη συνολική εγκατάλειψη του τοπίου και των οικισμών που το συντηρούν.
Λέξεις Κλειδιά: Μεταμόρφωση, Πλημμύρες, Επισκευή, Αγροτουριστικός Συνεταιρισμός, Θεσσαλικός Κάμπος