Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την κουζίνα ως αρχιτεκτονική τυπολογία, κοινωνικό και πολιτισμικό κατασκεύασμα, με στόχο τον επαναπροσδιορισμό της θέσης, της λειτουργίας και της σημασίας της τόσο στην οικιακή όσο και στη συλλογική κατοίκηση. Μέσα από την ιστορική αναδρομή, την κοινωνιολογική προσέγγιση και τη μελέτη παραδειγμάτων, εξετάζεται πώς η κουζίνα, από κεντρική εστία της κατοικίας, περιθωριοποιήθηκε, μεταφέροντας μαζί της έμφυλες και κοινωνικές κατασκευές. Η εργασία θέτει το ερώτημα: τι θα συνέβαινε αν η κουζίνα επανέβρισκε τον ρόλο της ως κέντρο της κοινωνικής ζωής, όχι μόνο σε μια κατοικία αλλά σε ολόκληρη την πολυκατοικία;
Εμπνευσμένη από παραδείγματα συνεργατικής κατοίκησης όπως το La Borda, η πρόταση αφορά στον σχεδιασμό μιας σύγχρονης ελληνικής πολυκατοικίας όπου η κουζίνα μετατρέπεται σε κοινόχρηστο μεταβολικό κόμβο. Ο χώρος αυτός δεν περιορίζεται στην προετοιμασία και κατανάλωση τροφής, αλλά επεκτείνεται στη διαχείριση τοπικών πρώτων υλών, την ανακύκλωση αποβλήτων και την παραγωγή βιοϋλικών. Παράλληλα, η εργασία επιχειρεί να αποδημήσει τα τυπολογικά πρότυπα κατοικίας και να σχεδιάσει νέες τυπολογίες διαμερισμάτων που προσπαθούν να προσεγγίσουν τις ανάγκες της σύγχρονης καθημερινότητας και της συλλογικής ζωής.
Τρεις βασικές τυπολογίες κατοικίας —για ένα, δύο και τρία ή περισσότερα άτομα— συγκροτούν έναν ευέλικτο ιστό, προσαρμοζόμενο στις ανάγκες κάθε κατοίκου και ενισχύοντας τη δυναμική της κοινότητας. Ο κοινός «πυρήνας» τους, που περιλαμβάνει τις απαραίτητες υποδομές (μπάνιο, kitchenette, αποθηκευτικό χώρο, γραφείο, επεξεργασία γκρι υδάτων), πλαισιώνεται από χώρους ύπνου και διαβίωσης. Ο σχεδιασμός των κοινών κουζινών αποσκοπεί στην απελευθέρωση της γυναίκας από τον ρόλο της αποκλειστικής τροφού, κατανέμοντας τη φροντίδα και την παραγωγή σε όλα τα μέλη του συστήματος.
Η πολυκατοικία ανασυντίθεται ως γειτονιά εντός της πόλης, προάγοντας βιώσιμες πρακτικές, συνεργατικό σχεδιασμό, μείωση του οικολογικού αποτυπώματος και κοινωνική επαφή. Μέσα από την ενσωμάτωση τεχνικών παραγωγής βιοϋλικών και τη διερεύνηση των δυνατοτήτων των χυτών υλικών σε οικιακή και συλλογική κλίμακα, η εργασία προτείνει μια νέα αντίληψη για την υλικότητα, την κοινότητα και την κατοίκηση.
Τέλος, τίθεται το ερώτημα: αν επαναπροσδιορίζαμε την κατοικία, μικραίνοντας τον ιδιωτικό χώρο και ενισχύοντας τις κοινές δομές, θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα της στέγασης, των υψηλών ενοικίων και της κοινωνικής απομόνωσης στη σύγχρονη ελληνική πόλη;